دندانپزشكي
اين جا براي از تو نوشتن هوا كم است!


راه حلی خانگی برای سفید کردن دندانها. پول خود را صرف خرید بسته های گران سفید کننده دندان نکنید! همان نتیجه را بطور رایگان بدست آورید!توجه: همانند سایر درمانهای خانگی، پیش از استفاده از آنها باید با پزشک خود مشورت کنید.
چگونه بدون هزینه دندانهایی سفیدتر داشته باشیم؟
پولی که با دست خود بسختی بدست آورده اید را صرف خرید سفید کننده های گوناگون از داروخانه نکنید! میتوانید بصورت کاملاً رایگان همان نتایج را در خانه حاصل نمایید! پول خود در کلینیکهای گرانقیمت برای سفید کردن دندانهایتان خرج نکنید! می توانید با موادی که احتمالاً هم اکنون در جعبه داروها و کابینت آشپزخانه تان موجود است اقدام به سفید کردن دندانهایتان نمایید. خودتان را با ژلهای مخصوصی که مجبورید روی دندانهایتان نگه دارید اذیت نکنید. از خرید دهان شویه های مربوط به افراد سیگاری صرفه نظر کنید! شما به همه آنچه که برای درخشان و سفید کردن دندانهایتان نیاز دارید هم اینک در خانه دسترسی دارید. به یاد داشته باشید که این دستورالعمل ساده و کارا میباشد.
مواد مورد نیاز
همه آنچه که برای سفید کردن دندانهایتان نیاز دارید محصولات خانگی ساده ای هستند که بسادگی یافت میشوند. ابتدا به آشپزخانه رفته و درب کابینت را باز کنید؟ آیا جوش شیرین دارید؟ احتمالاً بله! تقریبا دو قاشق چای خوری از آن را در فنجان ریخته و به سمت جعبه دارو حرکت کنید. درب آن را باز کنید. آیا هیدروژن پروکساید (آب اکسیژنه) درون آن یافت می شود؟ احتمالاً این ضد عفونی کننده محبوب خانگی را هم در اختیار دارید!
روش تهیه خمیر مخصوص
دو یا سه (بیشتر یا کمتر) قاشق چای خوری از هیدروژن پروکساید (آب اکسیژنه) را با جوش شیرین مخلوط کنید تا خمیر ایجاد شود. اگر خمیر کاملاً شکل نگرفت مقدار جوش شیرین و هیدروژن پروکساید را کم و زیاد کنید تا بصورت کامل شکل بگیرد و مانند خمیر دندان شود. اگر مایل بودید میتوانید مقداری چاشنی نعنا و یا اندکی خمیر دندان به آن اضافه کنید.
روش استعمال خمیر سفید کننده
دندانهای خود را با خمیر مسواک کنید و اجازه دهید حداقل تا ۲ دقیقه روی دندانهایتان باقی بماند. خمیر را قورت ندهید! چون حتماً مزه اش را دوست نخواهید داشت. میتوانید از نکات بالا برای بهتر شدن مزه خمیر استفاده کنید.
پس از استعمال خمیر
بعد از مصرف خمیر با خمیر دندان معمولی اقدام به مسواک کردن نمایید تا مزه دهانتان تغییر کرده و هیدروژن پروکساید باقی مانده شسته شود. از اینکه چقدر دندانهایتان سفید و درخشان شده اند شگفت زده خواهید شد! بسیاری از افراد سیگاری و قهوه خور از این روش استفاده میکنند.
اگر دچار مشکل دندان و دهان بودید: اگر مبتلا به تبخال، آفت، پوسیدگی دندان، تورم لثه و دیگر بیماریهای دندان و دهان بودید حتماً پیش از بکارگیری این خمیر با پزشک خود مشورت کنید.
میزان استعمال خمیر سفید کننده
- این درمان خانگی را میتوانید بصورت هفتگی، ماهانه و یا هرگاه نیاز به داشتن دندانهایی سفید تر و درخشانتر داشتید، تکرار کنید.
- از این خمیر نباید بیشتر از یک بار در هفته استفاده کنید
لیست مواد مورد نیاز:
- ۳ قاشوق چای خوری هیدروژن پروکساید (این مقدار ممکن است کمی کمتر یا بیشتر باشد).
- ۲ قاشق چای خوری جوش شیرین (این مقدار ممکن است کمی کمتر یا بیشتر باشد).
- موارد اختیاری ( مقداری چاشنی نعنا یا خمیر داندان معمولی ).
یکی از مشکلاتی که دندانپزشکان در حین انجام کارها بر روی دندانهای افراد با آن روبهرو هستند، عدم تاثیر کامل ماده بیحسی است . بررسیها نشان دادهاند که بیحسی برای انجام اعمال دندانی پایه تا 40 درصد موارد ناموفق است.
به گزارش لایوساینس اکنون پژوهشگران دریافتهاند که مخلوط کردن مواد بیحسکننده با مانیتول، یک الکل قندی ساده، اثر ضددرد آنها را به شدت تقویت میکند.
به گفته این پژوهشگران ظاهرا مانیتول با نفوذپذیرترکردن غشایی که رشتههای عصبی دندان را محافظت میکنند، به رسیدن ماده بیحسی به این اعصاب کمک میکند.
یک مزیت دیگر مانیتول این است که تقریبا ساختمانی شبیه شیرینکننده سوربیتول دارد، این است که بیخطر است و ماده شیمیایی طبیعی است که در میوهها و سبزیها موجود است و به سرعت در بدن تجزیه میشود.
شایعترین تزریقی که برای کارهای دندانپزشکی پایه مانند پرکردن دندانهای آسیا مورد استفاده قرار میگیرد، بلوک کردن "عصب آلوئولار تحتانی" (IAN) است. معمولا ماده بیحسی لیدوکائین برای این منظور مورد استفاده قرار میگیرد.
لیدوکائین در صورتی که با میزانهای بالا مورد استفاده قرار گیرد ممکن است باعث سرگیجه، سردرد، تاری دید و سایر عوارض جانبی شود. اضافه کردن مانیتول احتمالا به دندانپزشکان امکان میدهد کمترین میزان لیدوکائین را که بیشترین بیحسی را ایجاد کند، به کار برند.
روش نوين دندانپزشكي بدون درد در ژاپن و استراليا
وقتي قرار است به دندانپزشكي برويد، خواه و ناخواه ترسي را در تهدلتان احساس ميكنيد.
ترس از آن صداي دلخراش دريل، تزريق آمپول براي بيحسي و وسايل دندانپزشكي قد و نيم قد فلزي كه روي سيني كنار دست دندانپزشك رديف شدهاند.
ترس و دلهره از اين دردها وقتي شدت پيدا ميكند كه شما خاطره بدي هم از دردي كه در مطب دندانپزشكي داشتهايد از قبل در ذهن داشته باشيد. ولي دندانپزشكي هميشه با درد و ناراحتي همراه نيست. تكنيكهايي در دنياي دندانپزشكي مدرن وجود دارد كه آنها را در مجموع «دندانپزشكي بدون درد» مينامند.
بدون تزريق، بدون دريل
اجازه بدهيد سري به ژاپن و استراليا بزنيم. در اين كشورها به تازگي تكنيكي در برخي از مطبهاي دندانپزشكي براي درمان پوسيدگيهاي دنداني استفاده ميشود كه نيازي به تزريق داروي بيحسي و استفاده از دريلهاي دندانپزشكي ندارد.
تصورش را بكنيد، روي صندلي دندانپزشكي بنشينيد و دندانپزشك بدون تزريق آمپول و بدون استفاده از دريل، پوسيدگي دندان شما را درمان كند. در اين روش از يك ماده ضدعفونيكننده (ضد ميكروبي) ويژه استفاده شده است كه با استفاده از ليزر فعال ميشود.
بنابراين وقتي دندانپزشك آن را روي دندان قرار ميدهد و ليزر را به آن ميتاباند، باكتريهاي پوسيدگيزاي دندان را ميكشد و از بين ميبرد. پوسيدگي دندانها يك بيماري شايع است كه به وسيله باكتريهاي ويژهاي ايجاد ميشود.
اسيدهاي حاصل از اين باكتريها مواد سخت را در خود حل كرده و پوسيدگي دنداني را ايجاد ميكنند. در اين روش دندانپزشك ماده سيلكننده را به بيمار خواهد داد تا آن را در منزل روي دندانش بمالد. با استفاده از اين مواد ساختمان دندان تحريك ميشود تا خود را بازسازي كند و ساختمان جديدي را جايگزين بخشهاي از دست رفته كند.
نور، ژل، حركت
روش «دندانپزشكي بدون درد» را دندانپزشكي به نام Myles Dakin پايهگذاري كرده است. او از اين تكنيكهاي ويژه براي درمان بيمارانش در لندن استفاده كرد. بازسازي ساختمان از دست رفته دندان با اين روش امكانپذير است، چون ساختمان عاج دندان داراي خلل و نفوذپذير است و از سوي ديگر درون بزاق كلسيم وجود دارد كه يكي از عوامل اصلي سازنده مولكولهاي دندان است.
البته كلسيم موجود در بزاق است كه جرمهايي را كه روي دندانها شكل ميگيرند، ميسازد ولي در اين روش دندانپزشكان بازسازي ساختمان دندان را هدايت ميكنند.
اين تكنيك نو، پيشرفتي در علم دندانپزشكي به شمار ميآيد چون دريل كردن و پركردن (ترميم) ساختمان دندان همزمان و بدون درد براي بيمار انجام ميشود.
«اوزون» نخستين مادهاي بود كه در دندانپزشكي براي كشتن ميكروبهاي پوسيدگيزا مورد استفاده قرار گرفت ولي اين گاز اندكي سمي است. در اين روش تقريباً در عرض 90 ثانيه ماده ضد ميكروبي روي پوسيدگي دندان گذاشته شده و در آن نفوذ ميكند. سپس ليزر براي فعال كردن اين ماده ضد ميكروبي استفاده ميشود.
پس ديگر براي برداشتن پوسيدگي از صداي دريل خبري نيست. بعد از آن، دندانپزشك دندان را با يك ماده نفوذناپذير ميپوشاند كه دندان را در برابر سرما و گرما محافظت ميكند. اين ماده اجازه ميدهد كلسيم از بزاق دوباره روي سطح دندان رسوب كند و دندان را دوباره معدني كند و فلورايد بزاق هم در ساختمان دندان نشسته و ساختمان نوسازي شده را استحكام ميبخشد.
در اين روش، حفره پوسيده شده دندان در عرض 3 ماه كاملاً بازسازي خواهد شد و دندان به شكل طبيعي و اوليهاش در ميآيد بدون اينكه در آن ماده ترميمي استفاده شده باشد. اين روش هنوز در دندانپزشكي براي بيماران گران تمام ميشود ولي خوبي اين روش اين است كه در آن بدون تزريق، بدون دريل و بدون پر كردن (استفاده از مواد ترميمي) دندانتان ترميم ميشود.
گازهايي از جنس آرامش
روشي كه در بالا توضيح داده شد فقط يكي از روشهاي دندانپزشكي بدون درد در دنياي امروز است.
روشهاي بسيار گوناگوني براي حذف كردن درد هنگام انجام درمانهاي دندانپزشكي وجود دارد. در اين روشها اصلاً اهميتي ندارد كه شما چه اندازه از دندانپزشكي ترس و هراس در دل داريد. ميتوانيد با خيال راحت روي صندلي دندانپزشكي بنشينيد و از ترميم دندانهايتان لذت ببريد!
آرام بخشي يكي از اين روشهاست. در اين روش دندانپزشك در وضعيتي كاملاً هوشيار تا كاملاً به خواب رفته، روي دندانها و لثههايتان كار خواهد كرد. براي آرام كردن شما داروهاي آرامبخش يا در وريدهايتان تزريق ميشود يا از گازي به نام «نيتروس اكسايد» استفاده ميشود كه با گذاشتن ماسكي روي دهانتان شما آن را تنفس خواهيد كرد.
از اين روش براي انجام درمانهاي دندانپزشكي در بيماران معلول جسمي و ذهني كه كنترلشان روي صندلي دندانپزشكي دشوار است نيز استفاده ميشود. هنگاميكه اين گاز را تنفس ميكنيد راحتتر و آرامتر، مراحل درمان دندانپزشكيتان را تحمل ميكنيد.
سامانه اعصاب مركزي در اين روش نسبت به احساس درد، آستانه تحريكش پايين آمده و بيمار احساس آرامش ميكند. بيماران دندانپزشكي آرامبخشي با استفاده از گاز را به تزريق وريدي ترجيح ميدهد، چون ديگر در آن خبري از سوزن و تزريق نيست.
هوا دندان را ميبرد
فكرش را بكنيد، دندانتان را با هوا تراش دهند نه با دريلهاي وحشتناك و پر سر و صدا.« Air Abrasion» يا تراش دندان با هواي فشرده، تكنيكي ديگر در دندانپزشكي بدون درد است كه بهدنبال آن از دندانپزشكي ميكروسكوپي و ليزر استفاده ميشود.
اين تكنيكها را شايد در ايران در مطبهاي محدودي پيدا كنيد و بيشتر مراكز دانشگاهي و مراكز تحقيقات دندانپزشكي در ايران از آن استفاده ميكنند، ولي استفاده از اين روشها در مطبها و كلينيكهاي كشورهاي پيشرفته رايجتر است.
خريد تجهيزات اين روش براي مطبها گران تمام ميشود و مسلماً هزينه خريد و نگهداري آن بر هزينهاي كه بيمار بايد بپردازد افزوده ميشود و اين يكي از دلايل مرسوم نبودن اين تكنيك در مطبهاي ايران است.
تزريق بدون درد
تزريق داروي بيحسي، يكي از بخشهاي درمان دندانپزشكي است كه بسيار دردناك است. ورود سوزن به بافت، خود دردناك است و از طرف ديگر تزريق داروي بيحسي به ميان بافتهاي دهان، درد خودش را ايجاد ميكند ولي ميتوان با روشهايي ساده تزريق دندانپزشكي را به تزريقي بدون درد تبديل كرد.
نخست اينكه دندانپزشك پيش از وارد كردن سوزن، مقداري داروي بيحسي موضعي را بر سطح مخاط دهان شما ميمالد، بنابراين مخاط سطحي بيحس شده و شما ورود سوزن را حس نخواهيد كرد.
روشي ديگر، استفاده از سوزني است كه بسيار نازك و با قطر كم باشد و سرتيزي هم داشته باشد. در اين روش، بايد تزريق به آرامي و طي يك دقيقه انجام شود و ميتوان با مالش محل تزريق به پخش بهتر داروي بيحسي در بافت كمك كرد و تزريق را با درد بسيار كمتري احساس كرد. به اين ميگويند يك تزريق دندانپزشكي بدون درد.
هيپنوتيزم شدن روي صندلي
در دنياي دندانپزشكي بدون درد، بايد انتظار همه چيز را داشته باشيد، حتي هيپنوتيزم شدن روي صندلي دندانپزشكي. در اين روش، دندانپزشك بيمار را هيپنوتيزم كرده و بنابراين بيمار درد و سوزن، تزريق دردناك دندانپزشكي يا حتي درد حين درمان را احساس نخواهد كرد. پس از آن نيز خاطرهاي از درمان به ياد نخواهد آورد.
يكي از مشكلات اين روش آن است كه برخي بيماران وقتي با اين روش به خواب عميقي فرو ميروند، در خواب راه ميروند و اين، انجام درمان دندانپزشكي را دشوار ميكند ولي بيشتر بيماران در حاليكه چشمانشان باز است روي صندلي دندانپزشكي دراز ميكشند و بدون اينكه دردي را احساس كنند دندانپزشك درمان دندانپزشكي را برايشان انجام ميدهد. بسياري از دندانپزشكان هنوز به اين روش با ديده ترديد نگاه ميكنند.
گياه اسطوقدوس ترس از دندانپزشكي را كم مي كند
![]() |
| معروف است كه گياه اسطوقدوس تاثير آرامبخش دارد |
مطالعه اي كه توسط دانشگاه كينگز لندن بر روي 340 داوطلب صورت گرفته، نشان داده است كه آنهايي كه در معرض عطر روغن اسطوقدوس قرار گرفته بودند كمتر از دندانپزشكي واهمه داشته اند.
تمام بيماراني كه تحت مطالعه قرار گرفته بودند قرار دندانپزشك داشته اند.
ميزان اضطراب نيمي از آنها كه براي چهار هفته به دفعات عطر اسطوقدوس استشمام كرده بودند كمتر از نيم ديگر بود.
بنا به تحقيق دانشگاه كينگز لندن ميزان اضطراب آنهايي كه عطر روغن اسطوقدوس استشمام نكرده بودند 10 مميز هفت بود در حالي كه اين ميزان در ميان كساني كه عطر اين گياه را استشمام كرده بودند هفت مميز چهار بوده است.
اما در كنفرانس "جامعه روانشناسي بريتانيا" گفته شد كه عطر اسطوقدوس تاثير چنداني در كمتر شدن وحشت اين دواطلبان درباره مراجعات بعدي آنها به مطب دندانپزشكي نداشته است.
درمان "هنگام مراجعه"
متاكسيا كريتسيديما، كه اين تحقيق را هدايت مي كرده است، گفت: "شمار قابل توجهي از مردم از رفتن به دندانپزشك اجتناب مي كنند چون از درمان دندانپزشكي هراس دارند و اين وضعيت هزينه گزافي براي بهداشت دندان آنها در پي دارد."
او گفت: "اضطراب اين دست از بيماران نه تنها براي آنها بلكه براي دندانپزشك نيز تنش زاست. كار كردن در شرايط بالقوه پرتنش ممكن است عملكرد دندانپزشك را ضعيف كند و همچنين باعث افزايش دفعات مراجعه شود. به همين دليل يافتن راهي كه اضطراب بيمار دندانپزشكي را كاهش دهد واقعا مهم است."
دكتر كولا آسيماكوپولو، ديگر عضو گروه دانشگاه گينگز لندن، افزود: "تفاوتي كه در ميزان اضطراب داوطلبان ديده شده چشمگير است. كاهش اضطراب در همه داوطلباني كه عطر اسطوقدوس استشمام كرده بودند - بدون توجه به نوع درماني كه نياز داشته اند - مشاهده شد."
خانم آسيماكوپولو گفت: "يافته هاي ما نشان مي دهد كه از عطر روغن گياه اسطوقدوس مي توان به عنوان وسيله اي براي كاهش اضطراب بيماران استفاده كرد و اين كار را مي توان هنگام مراجعه آنها به مطب دندانپزشك و زماني كه در اتاق انتظار نشسته اند، انجام داد."
دندانپزشكان مي گويند كه هيپنوتيزم و نه روغن هاي معطر براي آرام كردن اعصاب مراجعان موثر است.
يكي از سخنگويان انجمن دندانپزشكان بريتانيا گفت: "دندانپزشكان از روش هاي مختلف براي آرام كردن بيماران مضطرب استفاده مي كنند؛ برخي از متخصصان از روش هيپنوتيزم يا مشاوره استفاده مي كنند اما من تاكنون نشنيده ام كه كسي از عطر روغن اسطوقدوس استفاده كرده باشد."
استرس و ترس از حضور در دندانپزشكي يكي از اولين و مهمترين چالشهاي
مردم براي مراجعه به دندانپزشكي است. ترس از دندانپزشكي شدت و ضعف دارد.
عوامل مختلفي ممكن است موجب بروز ترس و استرس از دندانپزشكي شوند:
1- تجربه بد: اكثر ترسها ريشه در تجربه بد از دندانپزشكي دارد، مثل تزريق دردناك آمپول بيحسي.
2- درد: مطالعات نشان دادهاند اصليترين دليل اجتناب از درمانهاي دندانپزشكي ترس از درد است.
3- يادگيري مشاهدهاي: ترس دندانپزشكي ميتواند در اثر شنيدن تجارب ناگوار يا ديدگاههاي منفي ديگران درباره دندانپزشكي شكل گيرد. اگر والدين از دندانپزشك بهراسند، كودكان حتي بدون داشتن تجربه بد ممكن است با مشاهده رفتار آنان، ترس را آموخته و به همان اندازه بهراسند.
4- جنبههاي فيزيكي محيط: محيط فيزيكي دندانپزشكي نقش مهمي در ترس از آن دارد، مثل بوهايي كه به طور سنتي با دندانپزشكي مرتبط شدهاند، يا لباسهاي سفيد و ابزار و وسايلي كه ترس را تداعي ميكنند. تحقيقات نشان دادهاند ديدن سرنگ، احساس تزريق داروهاي بيحسي، شنيدن و احساس مته دندانپزشكي از مهم ترين عوامل ايجاد درد و ترس هستند.
5- احتمال سرايت عفونت و بيماري: ترس از انتقال عفونت و ابتلا به بيماريهاي عفوني مانند هپاتيت و ايدز يكي از دغدغههاي اصلي مردم امروز است. با اينكه با رعايت نكات ايمني و بهداشتي چنين احتمالي تقريبا به صفر ميرسد، اما انتشار اخبار نادرست در رسانهها و برخي بزرگنماييها باعث شده بسياري از مردم هميشه ترس پنهاني از انتقال بيماري از راه دندانپزشكي را داشته باشند.
6- برخورد سرد و بيعاطفه كادر درماني: برخورد بد و سرد دندانپزشك ميتواند درد را تشديد كند و موجب شكلگيري خاطره اي ناخوشايند از دندانپزشكي شود. در مقابل برخورد دلسوزانه و گرم كادر دندانپزشكي با بيمار ميتواند استرس بيمار را كاهش دهد.
چطور اين ترس را كاهش دهيم؟
حال 11 راه مقابله با ترس از دندانپزشكي را برايتان مي گوييم :
1 ـ با ترستان روبهرو شويد: احتمالا موثرترين راهكار براي غلبه بر ترس از دندانپزشكي اين است كه با آن روبهرو شويد. پيشرفت تكنولوژي و به روز شدن علم دندانپزشكي موجب شده تا مراحل درمان يك دندان بسيار راحتتر و مطبوعتر از سالهاي گذشته باشد. پس خاطرات گذشته و ذهنيات خودساخته را دور بريزيد و با ترس خودتان روبهرو شويد.
2 ـ به علاج واقعه پيش از وقوع بينديشيد: به طور منظم براي كنترل به دندانپزشك مراجعه كنيد. ويزيتهاي مكرر از چند راه بهشما كمك ميكند؛ رابطه خوبي با دندانپزشك برقرار ميكنيد، با مواد و تجهيزات دندانپزشكي و اقدامات معمول در مطب آشنا ميشويد، امكان تشخيص زودرس مشكلات دنداني فراهم و نياز به درمانهاي دنداني طولاني و شديد برطرف ميشود.
3 ـ دندانپزشك را خودتان انتخاب كنيد: انتخاب يك محيط درماني آرام و دور از هياهو و دندانپزشكي كه با آرامش و مهارت و بدون شتاب، كار خود را انجام ميدهد، به شما براي غلبه بر ترستان كمك زيادي ميكند. رفتار گرم و دوستانه دندانپزشك، آرامش را در وجود بيمار تقويت ميكند.
4 ـ دندانپزشكتان را از ترستان مطلع كنيد: در مورد ترسهايتان با دندانپزشك صحبت كنيد. راهكارهاي زيادي براي كاهش استرس شما حين درمان دندان پزشكي وجود دارد كه دندانپزشك ميتواند آنها را به كار ببندد يا شما را براي انجام آنها راهنمايي كند. انتخاب نوع ماده بيحسي، دارودرماني پيش از شروع كار، توضيح مراحل درمان و معرفي وسايل دندانپزشكي نمونههايي از اين موارد است.
5 ـ زمان مناسبي براي درمان انتخاب كنيد: اگر امكان دارد، ساعت و روز مناسبي را براي كار دندانپزشكي خود در نظر بگيريد كه چندان تحت عجله يا فشار نباشيد، مثلا صبحها يا روزهاي پنجشنبه. حتيالمقدور قرار دندانپزشكي را در اول روز بگذاريد و شب قبل، به اندازه كافي بخوابيد.
6 ـ از كارهاي ساده شروع كنيد: اگر در شرايط فوري و همراه با درد به دندانپزشك مراجعه نكردهايد، ميتوانيد درمان دندانهايتان را از كارهاي سادهتر و كماسترستر شروع كنيد تا تحمل شما براي پذيرش درمانها به تدريج افزايش يابد.
7 ـ حواستان را از محيط پرت كنيد: شما ميتوانيد با تصور صحنههاي خوشايند و آرامبخش، ذهنتان را آرام كنيد؛ براي مثال گرماي شن، صداي ملايم آبي كه به ساحل برخورد ميكند، آبي درخشان آسمان، يا نوازش باد بر روي صورتتان. خودتان را رها كنيد تا تصوراتي كه خلق كردهايد شما را با خود ببرد. هنگامي كه آن مكان خوشايند را به خيال درميآوريد آهسته و عميق نفس بكشيد.
شنيدن صداي موسيقي آرامبخش ميتواند به شما در جدا شدن از محيط كمك كند. ميتوانيد از پيش تدارك يك هدفن و يك پخشكننده موسيقي را براي خودتان ببينيد تا هنگام كار دندانپزشك صداي مته دندانپزشكي شما را آزار ندهد.
8 ـ از كسي بخواهيد همراه شما بيايد: گاهي حضور يك نفر از اعضاي خانواده يا دوستان در مطب دندانپزشكي ميتواند به آرامش بيشتر شما كمك كند. مخصوصا اگر براي كارهاي سنگين و پيچيده دنداني مانند جراحي دندان عقل يا عصبكشي دندان سراغ دندانپزشك ميرويد.
9 ـ خواب و خوراكتان را تنظيم كنيد: سعي كنيد شب پيش از مراجعه به دندانپزشكي خواب خوب و راحتي داشته باشيد. خوردن غذاي سبك با پروتئين بالا، اثر آرامكنندهاي بر شما خواهد داشت. پيش از كار دندانپزشكي از خوردن نوشيدنيهاي حاوي كافئين بپرهيزيد؛ چراكه ممكن است باعث تحريكپذيري و عصبي شدن شما شوند. از طرف ديگر با شكم خالي هم به دندانپزشكي پا نگذاريد چراكه كاهش قند خون ميتواند منجر به غش كردن شما پس از تزريق آمپول بيحسي شود.
10 ـ با نظارت دندانپزشك دارو مصرف كنيد: چنانچه احساس كرديد كه استرس زيادي داريد و قادر به كنترل آن نيستيد، ميتوانيد از دندانپزشكتان بخواهيد كه براي شما داروي آرامبخش تجويز كند. مصرف اين داروها بايد زير نظر دندانپزشكتان انجام شود. خوددرماني نكنيد چراكه ممكن است مصرف برخي داروهاي آرامبخش با داروهاي دندانپزشكي تداخل كند.
11 ـ درمان را به وقت ديگري موكول كنيد: اگر تحت هيچ شرايطي بر ترس و اضطرابتان چيره نشديد بر انجام كار دندانپزشكي اصرار نكنيد و آن را به يك جلسه ديگر موكول كنيد. حتي اگر بسيار گرفتاريد و وقت دندانپزشكي را پس از چند روز انتظار گرفتهايد. اگر دندانپزشكتان نيز بر انجام كار اصرار كرد يا از امتناع شما ابرو درهم كشيد، باز هم بر تصميمتان پافشاري كنيد. در نظر داشته باشيد كه ايجاد يك تجربه ناخوشايند ميتواند براي هميشه شما را از رفتن به دندان پزشكي دور كند.

آبسه دندان
دندان درد
حتما شما هم کارتون هاي دوران کودکي را به ياد داريد که در آن ها کساني که دندانشان آبسه کرده بود، با لپي باد کرده و دستمالي که روي سرشان گره زده شده بود، صورت خنده داري پيدا مي کردند، ولي اگر شما دچار آبسه هاي دنداني شده باشيد حتما مي دانيد که اين آبسه ها چندان هم خنده دار نيستند، بلکه درد و تورم آن ها شما را حسابي کلافه مي کنند.
درباره آبسههاي سر و صورت و آبسه هاي دنداني با دکتر محمدعلي دولتآبادي، متخصص و جراح دهان و فک و صورت و استاديار دانشگاه آزاد اسلامي به گفتگو نشسته ايم...
آقاي دکتر! خيليها وقتي دچار آبسه مي شوند به سرعت به داروخانه سر خيابان مي روند و با خريد چند عدد آنتي بيوتيک شروع به خوددرماني مي کنند. اين کافي است؟
خير، آنتيبيوتيک در درمان آبسه فقط نقش کمکي دارد. نقش اصلي در درمان آبسههاي دنداني، اول حذف عامل عفونت و دوم باز کردن راهي براي خروج چرک است که با بريدن بافت هاي روي آبسه و يا عصب کشي دندان و يا حتي خارج کردن دندان انجام مي شود که هر دوي اين ها بايد در مطب دندانپزشکي و زير نظر دندانپزشک انجام شود.
پس از انجام اين دو مرحله، اگر اين عفونت همچنان به گسترش خود ادامه دهد و کنترل نشود، نياز به تجويز آنتي بيوتيک وجود خواهد داشت.
رسيدگي نکردن به اين آبسه ها و بي توجهي به درمان آن ممکن است چه خطراتي در پي داشته باشد؟
اگر آبسه ها در نواحي سطحي و در مجاورت استخوان فک باشند، مشکل چنداني پيش نمي آيد و به آساني قابل کنترل و درمان هستند، ولي اگر اين عفونت به فضاهاي عمقي مانند فضاهاي اطراف حلق، مجاري تنفسي و حتي اطراف مغز راه پيدا کنند، بسيار بسيار خطرناکند و مي توانند موجب انسداد راههاي تنفسي، درگيري مغز و مننژيت (التهاب پرده مغز) و درگيري خون و حتي مرگ شوند.
حتي اگر شما به يک آبسه سطحي به موقع رسيدگي نکنيد، اين عفونت مي تواند به بافت هاي عمقي تر گسترش يابد و دردسرساز شود.
علامت اين آبسههاي خطرناک به طور معمول چيست؟
اولين علامتش تب بالا و بي حالي است. حال عمومي اش خوب نيست و احساس درد، دشواري در بلعيدن غذا و آب، و حتي مشکلات تنفسي دارد. پزشک مي تواند اين آبسه را احساس کند و تشخيص دهد.
بايد چه کار کرد؟
مراجعه به دندانپزشک
اين مرحله بسيار خطرناک است و بايد به موقع به بيمار رسيدگي شود تا بتوان جان او را نجات داد. در اين مرحله بسيار بسيار مهم است که تشخيص داده شود، عفونت در کدام فضا و در کجا پنهان شده است تا به موقع بتوان از طريق جراحي به آن رسيدگي کرد و عفونت را تخليه کرد.
در اين مرحله بايد فرد در بيمارستان بستري شود و با عمل جراحي، اين آبسه و چرک تخليه گردد.
مصرف آنتي بيوتيک خوراکي بي فايده است. بايد در بيمارستان آنتي بيوتيک در وريدهاي بيمار تزريق شود.
دندان عقل هم مي تواند موجب آبسه و عفونت شود؟
بله، به طور معمول دندانهاي عقل نيمه نهفته مي توانند موجب آبسه شوند. اگر نيمي از دندان عقل شما در گوشت نهفته است، لثه اطراف آن مي تواند روي دندان را گرفته و ميکروب ها در لثه اطراف اين دندان جمع شوند و با تحريک اين بافت(هنگام گاز گرفتن گوشت اضافي) ناگهان اطراف دندان عقل آبسه کند، بنابراين در اين موارد لازم است ابتدا با مصرف آنتي بيوتيک مناسب، عفونت اطراف دندان عقل کنترل شده و سپس دندان عقل از دهان خارج شود.
عفونت اطراف اين دندان مي تواند موجب درگيري فضاهاي عمقي تر هم بشود که خطرناک است.
کساني که دندان عقل شان را مي کشند، روزهاي بعد دچار تورم صورت مي شوند. آيا اين آبسه است؟
خير، اين تورم پس از جراحي است که از روز دوم پس از جراحي آغاز شده و در روز سوم تا چهارم به حداکثر اندازه خود مي رسد، ولي از روز چهارم بايد اين تورم کاهش يابد.
ولي اگر اين تورم از روز چهارم به بعد، بدتر شود و گسترش پيدا کند، نشانه اين است که محل جراحي دچار عفونت شده است و بايد درمانهاي لازم انجام شود، ولي به طور معمول اگر جراحي در محيط استريل و با وسايل استريل انجام شود، عفونتي را در پي نخواهد داشت.
آقاي دکتر ممکن است آبسه ها آن قدر وسيع شوند که نياز به تخليه بافت و استخوانهاي صورت مانند استخوان گونه و ... باشد؟
به طور معمول چنين اتفاقي پيش نمي آيد و آبسهها موجب درگيري استخوان نمي شوند که نياز به خارج کردن استخوان باشد، فقط نياز است محل تجمع چرک تخليه شود.
ولي وقتي يک آبسه خيلي قديمي و مزمن باشد، ممکن است عفونت در جايي ديگر، قديمي و مزمن شود. براي مثال ممکن است در استخوان مزمن شود و موجب از بين رفتن و مرگ استخوان شود که نياز به خارج کردن بخشي از استخوان صورت است.
دندان درد
از طرف ديگر به طور معمول اين کيستهاي داخل استخوان هستند که با بزرگ شدن، استخوانهاي فک و صورت را تحليل مي دهند.
تومورها هم مي توانند درست مانند کيستها بي سر و صدا، درون استخوانها و بافت هاي سر و صورت رشد کنند و آن ها را از بين ببرند. در اين صورت در يک عکس برداري اتفاقي کشف مي شوند.
ولي عفونتها و آبسهها به طور معمول سر و صداي بيشتري دارند و خودشان را با درد و مجرايي باز شده به پوست يا مخاط، نمايان مي کنند.
آيا ممکن است خطاي دندانپزشک، مثلا هنگام عصبکشي دندان، موجب آبسه دنداني شود؟ تعلل در درمان ريشه چه طور؟
به طور معمول اين اتفاق خيلي کم پيش مي آيد، حتي اگر مواد پُر کردني کانال ريشه دندان از انتهاي ريشه بيرون زدگي داشته باشد کمتر موجب آبسه مي شود.
ولي آنچه به طور معمول مي تواند موجب آبسه دنداني شود اين است که کسي دندانش نياز به درمان ريشه داشته باشد و در اين امر تعلل کند و عفونت از انتهاي ريشه وارد بافتهاي اطراف ريشه و در نهايت استخوان اطراف دندانها و مخاط شود. در اين هنگام است که آبسه اي در پاي دندان پيدا مي شود که خيلي از افراد در اين هنگام به فکر درمان ريشه دندان و به اصطلاح عموم "عصبکشي" مي افتند.

مواد شیمیایی موجود در چای، ضد باکتری ها و ویروس هایی است که عفونت گلو و پوسیدگی دندان و مشکلات دهانی را ایجاد می کنند.
تحقیقات نشان می دهد نوشیدن چای مانع از پوسیدگی دندان شده و در جهت رفع بوی بد دهان موثر است. مواد شیمیایی موجود در چای می تواند باکتری ها و ویروس هایی که باعث عفونت گلو، پوسیدگی دندان و سایر مشکلات دهانی می شوند را نابود کند. بر این اساس استفاده از عصاره چای در خمیر دندان ها و دهان شویه ها توصیه شده است


پس جوانه دنداني يك بافت نرم پيشساز دندان است كه در داخل استخوان فك شكل و فرم ميگيرد و بعد بر اساس زمانبندي خاص، تكامل پيدا كرده و در دهان رشد ميكند.
اين فكر كه بتوان جوانه دنداني را مجددا در دهان كاشت از دهههاي 1950 و 1960 در ذهن دانشمندان وجود داشته است و روي آن پروژههاي تحقيقاتي فراواني انجام شده است.
اگر اين روش به طور كامل عملي شود، دقيقا دندان ايجاد شده مثل دندان از دست رفته فرد ميباشد و نيازي به درمانهاي ديگر پروتزي مثل كراون، بريج و ايمپلنت نخواهد بود.
پيشرفت علوم و تكنولوژي مدرن، زيست فناوري، نانوتكنولوژي و پيشرفتهاي جديد علم ژنتيك باعث شده است كه اين تفكر و كار ايجاد جوانه دنداني انجام شود. از طريق استخراج كد ژنتيكي ردههاي سلولهاي خوني و استفاده از تركيب ژنتيكي و اسيدهاي آمينه، اين ترتيب و تركيب استخراج شده و در حال بررسي و تحقيق براي تشكيل و ايجاد جوانه دنداني انجام گرفته است. در ارتباط با رشد دادن و ايجاد جوانه دنداني جديد، از سلولهاي مزانشيمي تمايز نيافته پالپ دندان استفاده ميشود كه يكي از سلولهايي است كه به سلول مادري جنيني خود از همه نزديكتر و شبيهتر
است.
بر اين اساس تحقيقات همچنان ادامه دارد. اشكالي كه در ساخت جوانه دنداني انساني وجود دارد اين است كه دندانها از هر سه رده سلولي اكتودرم، مزودرم و اندودرم منشأ ميگيرند و يك رده سلولي ساخت جوانه دندان را به عهده ندارد و پيدا كردن تركيب ژني (Sequence) كه القاهاي دنداني را به دنبال دارد بسيار سخت و پيچيده است و به همين دليل هنوز جوانه دندان ساخته نشده است. مشكل بعدي اين است كه تمامي دندانها شبيه به هم نيستند و هم از نظر شكل تاج، محل ساخت ريشه، تعداد ريشهها و شكل دنداني فرق دارند و اين هم مشكل بزرگي است كه درآوردن كدهاي ژنتيكي و دستورهاي حاصله را سخت ميكند.
جوانه دنداني در آينده جايگزين كاشت دندان (ايمپلنت) ميشود كه اين امر تحولي عظيم در علم دندانپزشكي به شمار ميرود. بهرهگيري از جوانه دنداني براي جايگزيني دندانهاي از دست رفته با كمك علم ژنتيك در راستاي همانندسازي ارگانهاي بدن در حال گذراندن مراحل پژوهشي است.
به عبارت ديگر، ساخت جوانه دنداني انساني، مراحل متعدد و مختلفي را بايد طي نمايد. در وهله اول استخراج كد ژنتيكي و مشخص نمودن كروموزومهايي كه مسوول ساخت جوانههاي دنداني هستند و در مرحله بعد يافتن كدهاي ژنتيكي جهت القاهايي كه روي ردههاي جنيني ايجاد ميگردد.
مثل القاي اكتودرم روي مزودرم و برعكس و نهايتا پيدا كردن مدهاي ژنتيكي كه تعيينكننده تشكيل و فرم شدن ريشههاي دندان است و در نهايت تمام اين كدها را هماهنگ كردن و ترتيب و توالي آنها را به دست آوردن و اينكه اندازه دندان، طول ريشه و شكل تاج در ارتباط با هر دنداني همخواني داشته باشد.
از آن گذشته بحث ميزبان و محيطي كه جوانه دنداني در آن كاشته يا تلقيح ميگردد نيز مهم است كه از فاكتورهايي كه مهاركننده رشد جوانه دنداني يا فاكتورهاي ايمني پسزدن بافت جديد و پيوند جوانه دنداني انساني است و اين تازه اول كار است و مراحل آزمايشگاهي كاملي را بايد طي نمايد.
خانواده سبز : دندانپزشك آلماني , مـطب خـود را به مكاني شاد و لذت بخش تبديل كرد.
اين دندانپزشك در ابتكـاري جـالـب , مطب خود در برلين را به نوعي طراحي كـرده اسـت كـه بيماران نه تنها ترس و نگـرانـي كشيـدن يـا پركردن دندان خود را فرامــوش مـي كـننـد, بلكه كاملا سرگرم مي شوند .
وي در اتاق انتظار رنـگ نـارنـجـي , صندليهاي خوشـرنـگ , تـابلـوهـاي روشـن , شومينه زيبـا , امكان دسترسي به اينترنـت و سقف پلكاني به كـار بـرده بـه طوري كـه بيمارانـي كـه بـراي نخستين بار مراجـعـه مي كنند بـه محـض ورود به مطب دچار ترديد مي شوند.
به گفته وي بيماراني كه بـه مـطب او مراجعه مي كنند همگي از كمتـر بــودن درد هـنگـام جراحي دندان خود در مقـايسـه بـه ديگر مطبها خبر ميدهند و علت آن را آرامش حـاكـم بر مطب و كمرنگ شدن ترس ميداند .
![]()
بلیچینگ یا سفید کردن دندانها روشی است برای حذف بدرنگی های دندان. در این روش ابتدا مواد مخصوص روی لثه مالیده شده تا لثه را از مواد بلیچینگ محافظت کند؛ سپس ماده بلیچینگ روی دندانهای مورد نظر مالیده شده و ماده با نور فعال می شود. دندانها هشت تا ده دقیقه در طیف نور آبی قرار می گیرند. در انتها نیز مواد از روی دندان پاک شده و با نمونه قبل از کار مقایسه می شود.درجه سفیدشدگی حدود سه تا چهار درجه در هر بار سفید کردن متغیر می باشد.
اگر دندان مصنوعی دارید
فکر می کنید اگر دندان مصنوعی زبان داشت، به کسانی که از دندان مصنوعی استفاده می کنند، چه می گفت؟
دكتر شیرین معماران، متخصص پروتزهای دندانی و ایمپلنت و عضو هیات علمی دانشگاه شاهد، ایشان در پاسخ به این پرسش، توصیههایی مطرح کردهاند كه با رعایت آنها می توان راحت تر با این دندان های جدید كنار آمد.
24 ساعت اول بعد از گذاشتن دندان مصنوعی، برای خیلی ها یك شوك بزرگ است. چرا؟
چون به آن عادت ندارند. ولی از همان روزی كه دست دندان مصنوعی را از دندانپزشك تحویل می گیرید تا روز بعد باید آن را در دهان تان نگه داشته و خارج نكنید. شما در این 24 ساعت نخست، فقط پس از غذا خوردن و برای تمیز كردن آن، مجاز به خارج كردن دندان از دهان تان هستید. این كار نه تنها باعث می شود زودتر به آن عادت كنید، بلکه خطاها و اشكالات احتمالی آن را نیز برای شما مشخص می كند تا در اولین ملاقات با دندانپزشك تان، او را در جریان بگذارید و او بتواند نقاطی را كه باعث آزردگی لثه و مخاط شما شده است، برای تان اصلاح كند.پس چرا بعضی ها احساس گُرگرفتن می كنند؟
اگر در ساعات طولانی پس از تحویل گرفتن دندان مصنوعی، تاب و تحمل نگهداری آن را در تمام طول شبانه روز ندارید و احساس تب و گر گرفتن دارید، باید به خودتان فرصت دهید تا كمكم به آن عادت كنید. دندان جدیدتان را چند ساعت در داخل دهان و چند ساعت در خارج دهان و داخل آب نگه دارید. سپس سعی كنید به تدریج ساعات نگه داشتن دندان مصنوعی را در دهان تان افزایش دهید.
آیا لازم است دست دندان را شبها از دهان خارج کنیم؟

در طول 24 ساعت شبانه روز، باید 8 ساعت دندان تان را از دهان خارج كنید. بهترین حالت این است كه شب هنگام، وقتی می خوابید، به دندان تان استراحت دهید.
اگر شما تمام ساعات شبانه روز از دندان استفاده كنید، مخاط دهان در زیر آن، تحت فشار خواهد بود و به مرور مخاط و لثه های شما متورم شده و در درازمدت به تحلیل استخوان فك های شما می انجامد. به علاوه در طول شب، میكروب ها در فاصله بین لثه ها و دندان رشد كرده و دهان تان پر از قارچ خواهد شد.
خارج كردن دندان مصنوعی در طول شب، به زبان و عضلات شما این اجازه را خواهد داد كه با جریان بزاق، لثه ها را ماساژ داده و به جریان خون در لثه های شما كمك كند. شب هنگام كه دندان تان را از دهان خارج می كنید، با یك مسواك نرم به آرامی لثههای تان را ماساژ دهید. این كار نه تنها باعث ماساژ دادن لثه ها می شود بلکه به جریان خون در لثه كمك می كند و بقایای میكروب ها را از روی لثه ها و مخاط دهان شما پاك می كند. حتی می توانید با یك پارچه یا حوله نرم و ظریف، لثه های تان را ماساژ دهید.
دندان مصنوعی باید در چه نوع ظرفی نگهداری شود؟
برای این كه دندان شما در محیطی پاكیزه و بهداشتی نگهداری شود و از آلودگی های محیط محفوظ بماند، باید یك ظرف دردار مخصوص، برای نگهداری آن در طول شب در نظر بگیرید. ظرف دردار باعث می شود دندان تان از دید اطرافیان دور بماند. به علاوه فراموش نكنید حتما دندان تان را داخل آب نگه دارید تا خشك نشود و تغییر حجم ندهد.
دندان مصنوعی را هم باید مسواك زد؟
بله، شما باید بعد از خوردن هر وعده غذایی، دندان تان را بشویید. فراموش نكنید برای شستن دندان از آب سرد یا ولرم استفاده كنید. آب گرم باعث تغییرات حجمی در دندان های مصنوعی خواهد شد.
برای شستشوی دندان می توانید از آب و صابون و مسواك نرم یا مسواك مخصوص استفاده كنید. اگر دوست دارید حتی می توانید با خمیر دندان آن را مسواك بزنید، ولی حتما از خمیردندان هایی كه درصد مواد ساینده آن كم است، استفاده كنید تا دندان تان خراش برندارد. بهتر است هنگام تمیز كردن آن یك ظرف پر از آب در زیر دست تان قرار دهید تا اگر به صورت اتفاقی از دست تان رها شد به لبه روشویی یا كاشی و سرامیك كف، برخورد نكند و دچار شكستگی و صدمه نشود.
وایتكس چه طور؟ دست دندان را سفید نمی كند؟
اگر در دندان شما، فلز استفاده نشده است، هفته ای یك بار یك قاشق چای خوری وایتكس را در یك لیوان آب حل كنید و 6 تا 8 ساعت دندان تان را درون آن قرار دهید. وایتكس به تمیز شدن دندان شما از بقایای غلیظ و میكروب ها كمك شایانی خواهد کرد.
ولی دقت كنید چون وایتكس باعث خوردگی فلز دندان های تكه ای خواهد شد، این نوع دندانها را نباید در وایتكس گذاشت. پس از شستشوی دندان آن را در زیر جریان آب سرد بگیرید تا بقایای این مواد شوینده از روی دندان تان پاک شود.
- انواع ترميم هاي دنداني
- ترميم همرنگ دندان
- سفيد كردن دندانهاي زنده
- آمالگام
- بعضي تصورات غلط در مورد آمالگام
- سايتهاي مرتبط
2 نوع ترميم دنداني وجود دارد:
مستقيم
غير مستقيم
ترميمهاي مستقيم: در يك جلسه، بلافاصله پس از تراش و آماده سازي حفره، در محل قرار داده مي شوند، مثل آمالگام، گلاس آينومر، رزين آينومر و بعضي ترميمهاي رزين كامپوزيت.
ترميمهاي غير مستقيم: معمولاً نياز به دو يا چند جلسه درمان دارند. در جلسه اول، دندانپزشك دندان را تراش داده و آماده مي سازد و از ناحيه اي كه بايد ترميم شود، قالبي تهيه مي كند، قالب به لابراتوار دندانپزشكي فرستاده مي شود كه ترميم را در آنجا مي سازد. در جلسه بعدي، دندانپزشك ترميم آماده شده را به حفره با سمان مي چسباند و در صورت لزوم آن را تصحيح مي نمايد. مثل اينله، انله، ونيرها، روكشها و بريج هاي ساخته شده از طلا، آلياژ هاي فلزي، سراميك يا كامپوزيت.
ترميم هاي دنداني مستقيم - يك جلسه اي
ترميم آمالگام
معمول ترين ماده ترميمي است كه بيش از صد سال است كه استفاده مي شود. ماده اي با دوام، با كاربرد آسان، بسيار مقاوم به سايش و نسبت به ساير مواد ارزانقيمت مي باشد. به دلايل مذكور، سالها است اين ماده ، بعنوان انتخاب اول در بسياري از موارد، چه از نظر دندانپزشك و چه از نظر بيمار باقيمانده است. آمالگام بر اساس نظر بسياري سازمانهاي معتبر جهاني كه در رابطه با سلامت افراد كار مي كنند، ماده اي بي خطر، قابل اطمينان و مؤثر در ترميم دندان مي باشد. به دليل تحمل بسيار بالاي آمالگام نسبت به نيروهاي قوي جويدن ،بويژه در ترميم دندانهاي آسيا در خلف دهان كه نيروهاي جويدن به شدت اعمال مي شوند، توصيه مي شود. موارد بسيار اندكي از حساسيت افراد نسبت به آمالگام تا كنون گزارش شده است. معايب آمالگام عبارتنداز: حساسيت كوتاه مدت دندان نسبت به سرما و گرما پس از ترميم دندان، رنگ نقره اي ترميم كه از نظر زيبايي مطلوب نيست(بويژه هنگامي كه دندان ترميم شده در ناحيه قدامي دهان باشد)، مشهود بودن ترميم هنگام خنديدن و صحبت كردن شخص و بالاخره تراش دندان، دندانپزشك ممكن است در ترميمهاي آمالگام نسبت به ساير مواد ترميمي ميزان بيشتري از ساختمان دندان را بردارد تا آمالگام با دندان تطابق يابد.
ترميم كامپوزيت
كامپوزيت تركيبي از يك رزين آكريليك و ذرات نرم شبيه شيشه مي باشد كه ترميمي همرنگ دندان را به ما مي دهد. دوام و مقاومت به شكستگي كامپوزيت در حفرات كوچك تا متوسط با نيروهاي جويدن متوسط خوب است. ميزان كمتري از ساختمان دندان، در طي تراش دندان براي ترميم با كامپوزيت برداشته مي شود و اين امر منجر به داشتن ترميمي كوچكتر نسبت به آمالگام مي شود. كامپوزيت ها با مواد چسبنده به ساختمان دندان متصل مي شوندو دندان پزشك مي تواندترميم محافظه كارانه تري انجام دهد. در دندانهاي تحت نيروهاي مضغي شديد، ترميمهاي كامپوزيت مقاومت متوسطي نسبت به سايش دارند كه ميزان آن كمتر از مقاومت آمالگام است. قيمت آن متوسط است و به سايز حفره ترميمي و تكنيكي كه دندانپزشك براي جايگزيني آن در حفره انتخاب مي كند، بستگي دارد. زمان لازم براي قرار دادن يك ترميم كامپوزيت معمولاً بيشتر از آمالگام است. در ترميم كامپوزيت بايد بتوان حفره را در طي انجام ترميم، خشك و تميز نگهداشت. اين نوع ترميم ممكن است به مرور زمان دچار تغيير رنگ شود.
![]() |
![]() |
نيومرها
گلاس آينومرها موادي همرنگ دندان هستند كه از مخلوط اسيد آكريليك و پودر شيشه نرم تهيه مي شوند و براي ترميم حفرات بويژه در سطح ريشه دندانها استفاده مي شوند. گلاس آينومرها مقادير اندكي فلورايد آزاد مي سازندكه براي بيماران در معرض خطر بالاي پوسيدگي ممكن است مفيد باشد. ميزان تراش دندان و در نتيجه وسعت ترميم نهايي در ترميم با گلاس آينومر كوچكتر از آمالگام است. گلاس آينومر در ترميم هاي كوچك كه تحت فشارهاي مضغي قوي نيست، استفاده مي شود، چون مقاومت اندكي نسبت به شكستگي دارند، اغلب در حفرات كوچكي كه تحت فشار نيستند(بين دندانها) يا روي ريشه دندانها استفاده مي شوند. رزين آينومرها هم از فيلر شيشه و اسيدهاي آكريليك و رزين آكريليك تشكيل شده اند. آنها نيز مقاومت كم تا متوسطي نسبت به شكستگي داشته و در ترميم هايي كه تحت فشار نيست( بين دندانها) بكار مي روند. آينومرها در سطوح اكلوزال دچار سايش زيادي مي شوند. هم گلاس و هم رزين آينومرها رنگ طبيعي دندان را تقليد مي كنند ولي شفافيت مينا را ندارند. هردو بخوبي توسط بيماران تحمل مي شوند و به ندرت واكنش آلرژيك ديده شده است.
ترميم هاي دنداني غير مستقيم(دو يا چند جلسه اي)
گاهي بهترين درمان براي يك دندان، استفاده از ترميمي است كه در يك لابراتوار از يك قالب ساخته شده است. روكش تمام سطوح جونده و سطوح طرفي دندان را مي پوشاند. اينله كوچكتر است و داخل دندان قرار مي گيرد. انله بزرگتر از اينله ولي مشابه آن مي باشد و قسمتي يا تمام سطح جونده دندان را مي پوشاند. قيمت ترميم هاي غير مستقيم معمولاً بالاتر از ترميم هاي مستقيم است كه اين امر به دليل تعداد و طول مدت جلسات كاري و هزينه لابراتوار مي باشد.
كامپوزيت غير مستقيم
روكش، اينله و انله ممكن است در لابراتوار از كامپوزيت ساخته شوند. اين مواد مشابه ترميم هاي مستقيم كامپوزيت و به رنگ دندان مي باشد. مزيت كامپوزيت هاي غير مستقيم اين است كه آنها باعث سايش دندانهاي مقابل نمي گردند. مقاومت و دوام آنها به اندازه پرسلن يا ترميم هاي فلزي نيست و بيشتر مستعد سايش و تغيير رنگ مي باشند.
پركردگي هاي همرنگ دندان كدامند؟
عمده پركردگيهاي همرنگ دندان از مواد پلاستيكي سختي بنام رزين هاي كامپوزيتي ساخته شده اند كه رنگ و ظاهري شبيه به دندان دارند. اين مواد ترميمي كمتر به چشم آمده و بسيار مورد علاقه و درخواست بيماران مي باشند. از ديگر مواد همرنگ دندان، از گلاس اينومرها مي توان نام برد.
مزاياي پركردگيهايي همرنگ دندان چيست؟
رزين هايي كامپوزيتي همرنگ دندان بوده و بسيار طبيعي تر از ساير پركردگيها مي باشند. بيمار با اعتماد به نفس و اطمينان بيشتري مي تواند بخندد، صحبنت كند و غذا بخورد. گلاس اينومرها با دندان پيوند شيميايي داشته و به عبارت ديگر با آن تركيب شده و از خود فلورايد آزاد مي نمايند كه از عود پوسيدگي جلوگيري مي كند.
معايب پركردگي هاي همرنگ دندان چيست؟
نخست آنكه، ترميم هاي همرنگ براي همه دندانها و همه حفرات قابل استفاده نمي باشد، لذا بهتر است در ترميم حفرات كوچك تر و در نواحي دندانهاي جلو استفاده شوند. البته مواد كامپوزيتي خاصي نيز وجود دارند كه از آنها مي توان براي ترميم حفرات بزرگ و در دندانهاي آسيا نيز استفاده كرد. دوم اينكه، هزينه ترميم دندان با كامپوزيت ها گران تر است چون علاوه بر قيمت آنها، زمان بيشتري صرف ترميم دندانها با آنها مي گردد.
چگونه مي توان تشخيص داد بهتر است دنداني با مواد همرنگ پر شود؟
اين اداره و تصميم را به عهده دندانپزشك بگذاريد.
چگونه مي توان از پرگردگي هاي همرنگ دندان مراقبت كرد؟
مراقبت هاي لازم در اين زمينه مشابه مراقبت براي بقيه انواع پركردگي هاست كه شامل: مسواك زدن، نخ كشيدن و معاينات منظم و دوره اي دندانپزشكي مي باشد. با رعايت بهداشت دهان هر ترميمي دوام زيادي خواهد داشت. دندانپزشك ضمن معاينه كليه دندانها، پركردگي ها را نيز از نظر تغيير رنگ، نشتي، سائيدگي غير معمول و شكستگي، تحت نظر دارد و شما را از اين كه نيازي به ترميم مجدد دندان باشد، مطلع مي سازد.
بسياري از مردم از بدرنگي دندانهايشان رنج مي برند و بسياري نيز مايلند كه دندانهاي سفيدتري داشته باشند. رنگ دندان متناسب با رنگ پوست مي باشد. دندانهاي سياهپوستان بسيار سفيد بنظر مي آيند كه در واقع اينطور نيست و زمينه تيره و سياه پوست آنها ايجاد خطاي ديد نموده و باعث مي شود كه دندانهايشان سفيدتر ديده شوند. معذالك بسياري از مردم دندانهاي تيره تري دارند كه با رنگ پوستشان متناسب نمي باشد و ممكن است اين تيرگي ژني بوده و يا بطور اكتسابي بوجود آمده باشد. عوامل متعددي در بروز بدرنگي دندان موثرند. با پيشرفت سن رنگ دندانها تيره تر مي گردد. مصرف بعضي از داروها مثل تتراسايكلين ها در زمان حاملگي و در كودكي رنگ دندانها را تغيير مي دهد، زيرا كه اين داروها تمايل به تركيب با انساج سخت بدن دارد. مصرف دخانيات و مواد غذايي رنگي باعث تغيير رنگ خارجي دندان مي گردد. بيماريهايي مثل اريتروبلاستوز، هماتوپورفيريا و آلكاپتونوري از عوامل بدرنگي دندان مي باشند. مسموميت با فلورايد (فلوروزيس) و برخي از اختلالات و نواقص تكاملي و اكتسابي در مينا و عاج نيز در تغيير رنگ دندان مؤثرند. از ديگر موارد تغيير دهنده رنگ دندانها مي توان از ضربه به دندان و خونريزي داخلي آن و برخي از معالجه عصب ها نام برد.
![]() |
![]() |
از چه موادي براي سفيد كردن دندان زنده استفاده مي شود؟
بطور معمول از دو ماده هيدروژن پراكسايد(آب اكسيژنه) و كاربامايدپراكسايد استفاده مي شود كه بصورت ژل تهيه شده و در سرنگ هايي پلاستيكي به بازار عرضه ميشوند.
آيا براي استفاده از اين مواد به وسايل خاصي احتياج هست؟
بله، دندانپزشك از دندانها قالب گيري بعمل آورده و يك قاشقك نرم از جنس پلاستيك هاي نرم و شفاف كه دندانها را در بر مي گيرد مي سازد. ماده سفيدكننده فقط بر روي سطوح و دندانهايي در قاشقك ماليده مي شود كه در معرض ديد بوده و احتياج به سفيدتر شدن دارند.
چه مراقبت هايي در طول درمان لازم است؟
هركارخانه سازنده اي بروشور حاوي اطلاعات و دستورات را ضميمه كرده است. مراقبت هايي كه عموميت داشته و بيماران بايد رعايت كنند عبارتند از:
1 - از قاشقك سفيد كننده براي هر دو فك همزمان استفاده نشود، چونكه اين عمل براي بيمار مزاحمت ايجاد نموده و بهتر است نيز بيمار دندانهاي يك فك را در ابتدا سفيد نموده و مؤثر بودن آن را در قياس با دندانهاي فك مقابل مشاهده كند.
2 - از ژل سفيد كننده فقط براي سطوح بيروني و يا دندانهايي كه در صحبت كردن و يا خنديدن به چشم مي آيند استفاده شود.
3 - از مقدار تجويز شده تجاوز نشود و اينطور نيست كه با مصرف بيشتر، دندانها بيشتر و يا زودتر سفيد شوند.
4 - در مواقعي كه قاشقك حاوي ژل سفيدكننده در دهان قرار دارد از مصرف مايعات و يا غذاها خودداري شود.
5 - زمان تجويز شده، دقيقاً رعايت شود.
6 - از فشردن قاشقك حاوي ژل با فشار دندانهاي فك مقابل و يا با دست اجتناب شود.
7 - در طول دوره درمان از خوردن و آشاميدن مواد غذايي رنگي مثل قهوه، چاي، انواع كولاها، سبزي و انواع سس هاي رنگي امتناع شود.
8 - سيگار نكشيد و از خوردن و آشاميدن ميوه هاي ترش و اسيدي مثل مركبات و تنقلاتي مثل لواشك، تمرهندي، قره قوروت و ... خودداري شود.
9 - از همه مهمتر قبل از استفاده دندانها را بخوبي مسواك زده و با نخ نيز تميز نمائيد.
آيا استفاده از مواد سفيد كننده دندان ضرر دارد؟
دو ماده اي كه بطور رايج استفاده مي شوندموادي هستند كه سالهاست به عنوان دهانشويه استفاده شده و مورد تأئيد جوامع دندانپزشكي مي باشند. ولي مصرف آنها، گاهاً ممكن است عوارضي چون حساسيت به دارو و يا حساس شدن دندانها را بدنبال داشته باشد. در مورد حساسيت به دارو مصرف آن به كلي قطع مي گردد ولي در صورت حساس شدن دندان، بايد اطلاع داشت كه اين حساس شدن گذرا بوده و با تمهيداتي كه دندانپزشك بكار مي برد، برطرف مي گردد. معمولاً يكي دو روز فاصله انداختن بين جلسات استفاده، حساسيت دندان را بهبود مي بخشد.
مواد سفيدكننده در چه تغيير رنگهايي تجويز مي گردد؟
برخي از ضايعات و نواقص دنداني مثل بد ساخته شدن مينا و عاج به آن جواب نداده و نياز به درمانهاي تكميلي مثل لامينيت دارند. دندانهايي كه بسيار حساس مي باشند نيز كانديد خوبي نمي باشند و در زنان باردار و شيرده نيز توصيه نمي گردند. از نظر نوع رنگ دندانهايي كه رنگشان در گزوه زرد و نارنجي و قهوه اي است، به درمان بهتر پاسخ داده و دندانهايي كه رنگ زمينه اي آنها خاكستري يا آبي است در برابر درمان مقاومت داشته و نياز به درمانهاي تكميلي مثل لامينيت و روكش هاي چيني دارند.
آيا استفاده از مواد سفيدكننده بدون تجويز پزشك مجاز است؟
استفاده از اين مواد بدون نظر و تجويز دندانپزشك توصيه نمي گردد و تركيب شيميايي و درصد مواد متشكله فعال آنها متفاوت است و براي هر بيماري نحوه مصرف و مقدار مواد مورد نياز فرق مي كند.
قبل از درمان چه مواردي بايد رعايت شود؟
دندانپزشك با معاينه دندانها پركردگي هايي را كه ترك و نشتي دارند شناسايي و مجدداً ترميم مي نمايد. ضمناً دندانهاي پوسيده نيز بايد ترميم شوند. اگر قرار است ترميمي زيبايي و يا روكش چيني و همرنگ با دندان صورت گيرد، اين درمانها در جهت هماهنگي رنگ آنها با دندانهاي ديگر به بعد از درمان سفيد كردن موكول شوند.
چه مدت طول مي كشد تا دندانها سفيدتر شوند؟
مدت درمان بستگي به چند عامل دارد:
- رنگ زمينه اي دندان و ميزان تيرگي آن
- همكاري بيمار و زمان استفاده
- نسبت و درصد ماده فعال ژل سفيدكننده
آمالگام قديمي ترين ماده پركننده دندان مي باشد كه هنوز هم مورد استفاده بوده و كارآيي زيادي دارد. اولين آمالگام در اوائل قرن نوزدهم (سال 1819) به دندانپزشكي عرضه شد. آمالگام هاي اوليه را از سوهان نمودن سكه هاي نقره و مخلوط كردن آنها با جيوه بدست مي آوردند.
تركيب آمالگام چيست؟
پودر آمالگام آلياژي عمدتاً متشكل از نقره، مس و قلع مي باشد كه بيشترين درصد مواد متشكله آن نقره مي باشد. در مطب هاي دندانپزشكي اين پودر با جيوه مخلوط شده و بصورت آلياژ آمالگام مورد استفاده قرار مي گيرد.
مزاياي آمالگام چيست؟
با توجه به حدود دو قرن استفاده از اين مواد، آمالگام به عنوان يكي از بهترين مواد ترميمي شناخته شده مي باشد. مقاومت آمالگام در برابر فشارهاي سنگين جويدن زياد مي باشد. بعد از اختلاط پودر آمالگام با جيوه، بصورت خميري درآمده كه براحتي در حفرات دندان تراش خورده گذاشته شده و سپس سخت مي گردد. بنابراين كاربرد راحت آن يك امتياز محسوب مي گردد و با توجه به كوتاهي زمان كار، هزينه آن از كامپوزيت ها (مواد ترميمي همرنگ دندان) كمتر مي باشد.
آيا جيوه موجود در آمالگام سمي است؟
فلز جيوه و بخار جيوه و تركيبات آلي آن داراي سميت زيادي بوده و براي انسان ضرر دارد، ولي جيوه موجود در آمالگام بصورت تركيب معدني آن مي باشد كه داراي سميت بسيار كمتري نسبت به بقيه حالات جيوه مي باشد و تحقيقات نشان داده است كه مقدار جيوه اي كه از اشخاصي كه متوسط 8 عدد پركردگي آمالگام داشته اند متصاعد مي شود كمتر از حد مجاز جيوه اي است كه كارگران معادن جيوه مي توانند دريافت كنند.
معايب آمالگام چيست؟
آمالگام همرنگ دندان نبوده و به رنگ فلز مي باشد، ضمناً نياز به زماني نسبتاً طولاني (تا چند ساعت) براي سخت شدن دارد و به دليل ماهيت فلزي عايق حرارتي و الكتريكي نمي باشد.
علت تغيير رنگ بعضي از پركردگي هاي آمالگام چيست؟
تركيبات نقره موجود در آمالگام مستعد تغيير رنگ بوده، بخصوص در تماس با مواد غذايي سولفوردار مانند تخم مرغ، رنگ آن مقداري تيره مي گردد كه با توجه به اينكه دندانهاي خلفي با آن پر مي شوند و ديده نمي شوند جاي نگراني وجود ندارد.
علت اينكه گاهي با كشيدن زرورق پوشش شكلات و سيگار بر پركردگي آمالگام، دندان تحريك ميگردد چيست؟
تماس دو فلز نا متجانس در دهان در مجاورت بزاق ايجاد يك جريان الكتريكي گذرا مي كند كه گالوانيك نام دارد. تماس قاشق مسي يا زرورق آلومينيومي با پركردگي آمالگام ممكن است اين جريان الكتريكي را بوجود آورد ولي با قاشق هاي استيل اين حالت يا اتفاق نمي افتد و يا كمتراست و در كل نبايد نگران بود.
چرا بعضي از پركردگي ها مي شكنند و يا خالي مي شوند؟
دنداني كه ترميم مي گردد مسلماً مثل حالت اولي كه سالم و دست نخورده و بدون پوسيدگي بوده مقاومت ندارد و همانند چيني بند زده شده است و احتياج به مراقبت بيشتري دارد. ضمناً به دليل اينكه آمالگام به دندان نمي چسبند نياز به حفره گيردار دارد. رعايت بهداشت دهان ودندان و دستوراتي كه دندانپزشك مي دهداز موارد شكست مي كاهد. عدم رعايت موازين بهداشتي و توصيه هاي مراقبتي باعث عود پوسيدگي در نسج دنداني باقيمانده مي شود. علاوه بر اين فشارهاي زياد سيستم جونده، رفتن يك جسم سخت مثل سنگ روي پركردگي به هنگام غذا خوردن و ضعيف بودن ديواره هاي حفره سبب ساز مي باشند. مقدار نسج باقيمانده، وسعت و عمق حفره، محل آن و دندان درگير نيز از مواردي هستند كه در دوام و عمر دندان ترميم شده دخالت دارند.
از پركردگي هاي آمالگام چگونه بايد مراقبت كرد؟
عمده سختي آمالگام در ساعت اول بعد از ترميم ايجاد مي گردد. بعد از پر كردن دندان با آمالگام بهتر است تا چند ساعت غذايي خورده نشود. روز اول با سمتي از دهان كه دندان پر شده، عمل جويدن غذا صورت نگيرد. در صورت احساس بلند بودن پر كردگي در اولين فرصت براي كوتاه كردن آن به مطب مراجعه شود. در روز اول پر كردن دندان با آمالگام بهتر است از غذاهاي نرم استفاده شود. از روز بعد جويدن عادي موردي ندارد.
آيا آمالگام دنداني بي خطر است؟
بله، آمالگام به مدت بيش ازصد سال است كه در سراسر دنيا براي ترميم دندان استفاده مي شود و مطالعات هرگونه ارتباط بين ترميم هاي آمالگام و مشكلات پزشكي را رد كرده اند. به همين دليل آمالگام هنوز يك ماده بي خطر براي بيماران دندانپزشكي محسوب مي شود.
آيا ممكن است كسي نسبت به آمالگام، واكنش آلرژيك نشان دهد؟
تعداد بسيار كمي از افراد نسبت به ترميم هاي آمالگام آلرژيك هستند و تا به حال كمتر از 100 مورد گزارش شده است. در اين موارد نادر، جيوه، پاسخ آلرژيك را برانگيخته است و علائم آلرژي به آمالگام مشابه ساير آلرژيهاي پوستي بوده است. اغلب بيماران آلرژيك نسبت به آمالگام، تاريخچه پزشكي يا فاميلي آلرژي به فلزات را دارند. اگر وجود آلرژي قطعي باشد، ترميمهاي ديگري بايد استفاده شود.
آيا درست است كه در ساير كشورها، استفاده از آمالگام ممنوع شده است؟
خير- گزارشات نادرست محدوديت استفاده از آمالگام را در تعدادي كشورها با ممنوعيت كلي آن اشتباه كرده اند. در حال حاضر، دندانپزشكان در سراسر دنيا از آمالگامهاي دنداني استفاده مي كنند تا دندانهاي پوسيده را ترميم كنند. مطالعات نيز هيچ ارتباطي بين ترميمهاي آمالگام و مشكلات پزشكي نيافته اند.
آيا ترميمي وجود دارد كه همرنگ دندان باشد؟
بله، رزين هاي كامپوزيت مواد پلاستيكي همرنگ دندان(ساخته شده از شيشه و رزين) هستند كه هم براي پركردن دندان و هم براي ترميم نقايص دنداني بكار مي روندو به دليل اينكه همرنگ دندان مي باشند، تشخيص آنها از دندان طبيعي مشكل است. كامپوزيتها معمولاً در دندانهاي قدامي كه ظاهر طبيعي فرد اهميت دارد، بكار مي روند. در دندانهاي خلفي نيز بسته به محل و وسعت پوسيدگي از مواد همرنگ دندان استفاده مي شود. رزين هاي كامپوزيت معمولاً گرانتر از آمالگام هستند.
اگر دندان من آسيب نديده باشد و ترميم آن سرجاي خود باشد، چرا نياز به تعويض آن مي باشد؟
فشارهاي مداوم جويدن، سائيدن و فشردن دندانها باعث سايندگي، شكستن يا ترك خوردن ترميم مي شود كه ممكن است شما متوجه آن نباشيد، ولي دندانپزشك در طي معاينات روتين دندانپزشكي، ضعيف شدن ترميم را تشخيص داده و تصميم به تعويض آن مي گيرد. اگر حدفاصل ميناي دندان و ترميم شكسته شود، ذرات غذا و باكتريهاي مولد پوسيدگي به زير ترميم راه مي يابند و باعث بروز پوسيدگي در آن دندان مي شوند. پوسيدگي درمان نشده، باعث عفوني نمودن پالپ دندان و بروز آبسه مي شود. اگر نرميم وسيع باشد يا پوسيدگي مجدد ايجاد شده، گسترده باشد، ممكن است ميزان كافي از نسج دندان باقي نمانده باشد، تا بتوان آن را مجدداً ترميم نمود. در اينگونه موارد دندانپزشك، دندان را بازسازي و روكش مي نمايد.
بعضي تصورات غلط در مورد آمالگام
-آمالگام دنداني، براي سلامتي مضر مي باشد. صحيح: درست نيست. شما بايد از اين نظر كاملاً مطمئن باشيد. سازمانهاي متعدد بين المللي كه مسئول مراقبت از سلامت عموم مردم هستند. بارها اعلام داشته اند كه ترميم هاي آمالگام بي خطر هستند.اين سازمانها عبارتنداز: سازمان بهداشت جهاني،انستيتوي ملي سلامت، سازمان غذا و دارو و ...
- برداشتن ترميمهاي آمالگام، بعضي بيماريها را درمان مي كند. صحيح: اين تصور كاملاً غلط است و نامعقول است كه با اين باور افراد را متحمل انجام درمانهاي دندانپزشكي غير ضروري بنمائيم. بسياري از سازمانهاي معتبر پزشكي اين مسئله را تائيد كرده اند.
- هيچ مدرك علمي دال بر پيشرفت MS يا ساير بيماريهاي عصبي با ترميمهاي دنداني حاوي جيوه وجود ندارد(انجمن ملي مالتيپل اسكلروزيس)
- بر اساس مستدل ترين مدارك علمي، هيچ رابطه اي بين ترميمهاي دنداني نقره اي و آلزايمر وجود ندارد.(انجمن آلزايمر)
- هيچ مدرك علمي در مورد اثرات سمي كلينيكي قابل اندازه گيري و بررسي در مورد آمالگام دنداني وجود ندارد.(آكادمي پزشكان اطفال آمريكا)
- ترميمهاي آمالگام، بخارات جيوه آزاد مي سازند كه براي سلامتي بدن مضراست. صحيح: تحت فشار جويدن يا سائيدن، مقادير بسيار اندكي بخار جيوه ( بين 3-1 ميكروگرم در روز) ممكن است از آمالگام آزاد شود، اما مدارك علمي دال بر مضر بودن اين سطح پائين تماس با بخار جيوه وجود ندارد. متخصصين مواد دندانپزشكي اظهار ميدارند كه در يك فرد بسيار حساس، بايد حدود 500 ترميم آمالگام وجود داشته باشد تا حداقل علائم تماس با بخار جيوه بروز نمايد.
- دندانپزشكان نمي توانند به بيمارانشان بگويند كه آمالگام، حاوي جيوه است. صحيح: دندانپزشكان بايد در مورد كليه مواد ترميمي با بيمارانشان صحبت كنند و با كمك هم، مناسبترين درمان را انتخاب نمايند. افرادي كه در مورد خطر آمالگام سؤال مي كنند، نهايتاً بيشتر احتمال دارد كه اين نوع ترميم را براي خود انتخاب كنند، زيرا اطلاعات نادرست آنها توسط دندانپزشك تصحيح شده و متوجه اشتباه خود مي گردند.
The American Dental Association(ADA)
The food & drag administration (FDA)
Word health organization (WHO)
National institues of health: Mercury in dental amalgams(fillings) (NIH)
Centers for disease control & prevention (CDCP)
United States Department of health & human services(USDHS)
ليزر نور تك رنگي است كه طول موج خاصي دارد و پرتوهاي آن موازي است . ليزر ها انرژي متمركزشده را در ميان نوك فيبرنوري به بافت انتقال ميدهند . سه نوع ليزر در دندان پزشكي استفاده مي شود : ليزر Carbon dioxide CO2 ، ليزر اربيوم ، ليزر ديود.
از سال 1970 ليزر CO2 به عنوان وسيله اي موثر در برداشت ضايعات مخاطي دهان استفاده مي شود .
فوايد درمان با ليزر شامل : برداشت انتخابي اپيتليوم ، حداقل آسيب به بافت سالم اطراف ، ترميم عالي زخم ، حداقل اسكار ، نتيجه خوب فانكشنال ، عدم آسيب به پالپ دندان ، آنتي ميكروبيال و پذيرش بهتر توسط بيمار است.
معايب آن شامل : قيمت بالا ، نياز به دوره آموزشي و زمانبر بودن آن است .
در اين مطالعه به بررسي و فالواپ بيماراني مي پردازيم كه ضايعه ي مخاط آنها با استفاده ازليزر درمان شده بود و بررسي ميزان عودضايعه آنها در مقايسه آن با روش هاي معمول جراحي.

فیزیک لیزر
زمانی که نور به جسم برخورد می کند یا دچار شکست می شود یا جذب آن می شود. اگر جذب شود انرژی آن باعث افزایش سطح انرژی اتم های آن ماده می شود و الکترون به سطح انرژی بالا تر پرش می یابد و اتم برانگیخته می شود.وقتی توسط تحریک فوتون ، این الکترون به سطح انرژی پایین می آید ، انرژی جذب شده را بصورت فوتون آزاد می کند. این 2 فوتون به 2 اتم برانگیخته دیگر برخورد میکنند و حاصل 4 فوتون است و به همین ترتیب.... . در یک فضای کوچک این زنجیره تولید فوتون ها با سرعت نور باعث ایجاد نور بسیار قوی، تک رنگ ، با یک طول موج خاص و یکپارچه می شود که لیزر نام دارد.1

کاربرد لیزر در اندودانتیکس
1- درمان افزایش حساسیت پالپ2 :
لیزر توسط 2 مکانیسم در درمان افزایش حساسیت پالپ کمک می کند:
یکی اثر مستتقیم بر فعالیت الکتریکی الیاف عصبی داخل پالپ دندان که باعث دپلاریزه شدن c-fiber و عدم انتقال درد می شود3.
و نیز با ذوب کردن توبول ها و کریستالیزیشن مجدد آن ها باعث تغییر در ساختار توبول عاجی و کاهش نفوذپذیری عاج می شود4.

از لیزر داپلر فلومتری استفاده می شود. اشعه لیزر به طور مستقیم به تاج دندان تابیده می شود و به عروق خونی موجود در پالپ می رسد، حرکت گلبول های قرمز خون باعث ایجاد تناوب و پراکندگی در اشعه و برگشت تعدادی از آن ها می شود. نور منعکس شده برای تشخیص میزان وایتالیتی پالپ انداره گیری می شود. در دندان هایی که به تازگی دچار تروما شده اند یا حین جراحی ارتوگناتیک آسیب دیده اند و حس درد خود را از دست داده اند اما جریان خون و وایتالیتی خود را حفظ کرده اند این تست بسیار کاربرد دارد چون وابسته به حس بیمار نیست.5
3- پوشش پالپ
کلسیم هیدروکسید در برخورد مستقیم با پالپ لایه ی نکروزی ایجاد می کند، توسط لیزر عاج منطقه کوچک اکسپوز نرم و مجددا سفت می شود و ناحیه اکسپوز بسته می شود بعد روی آن ناحیه کلسیم هیدروکسید می گذارند تا با عدم تماس با پالپ باعث عاج سازی شود خود لیزر به شکل مستقیم نیز باعث تحریک عاج سازی می شود و نیز منطقه اکسپوز را استریل می کند.6
4- تمیز کردن کانال ریشه
مواد در دسترس برای تمیز کردن داخل کانال دارای اثر ضد باکتریایی محدود هستند . اشعه لیزر پر توان خاصیت باکتریوسیدی و برداشت لایه اسمیر حاصل از تمیز کردن مکانیکی دیواره کانال را دارد اما گرمای زیادی تولید می کند7. پس اگر بتوان از لیزر کم توان استفاده کرد انرژی لازم برای تخریب باکتری و خطر آسیب به PLD هم کمتر می شود. نوعی ماده رنگی به داخل کانال تزریق می کنند ، باکتری ها ان را جذب می کنند ، لیزر کم توان را به دندان می تابانند، اشعه لیزر کم توان با فعال کردن این رنگ و تولید رادیکال آزاد باعث آسیب به غشا و DNA میکروارگانیسم ها می شود و اثر کشنده بر باکتری ها دارد که به این فرایند lethal laser photosensitization گویند3.
کاربرد لیزر در دندان پزشکی زیبایی
1- تشخیص( لیزر فلورسنت ) و برداشت پوسیدگی
وقتی نور لیزر به مناطق پوسیده دندان تابیده شود متابولیت باکتری ها در طول موج خاص شروع به تابش نور فلورسنت می کند . و به این ترتیب به تشخیص مناطق پوسیدگی کمک می کند8.
هنگامی که لیزر به دندان تابانده می شود ، گرم شدن موضعی آب موجود در بافت باعث انبساط ناگهانی و انفجار در مایع و از جا کندن قطعات و برداشت مناطق پوسیدگی می شود9.

لیزر با تغییر ساختاری مینا و عاج ریشه باعث کاهش پوسیدگی عود کننده می شود. 10و 9
3- کیور مواد رستوریتیو
از لیزر ها به طور مثال لیزر آرگون برای پلیمریزیشن موادی که فعال کننده حساس به نور لیزر دارند استفاده می شود.11
4- سفید کردن دندان ها
ژل bleaching روی دندان گذاشته می شود و توسط نور لیزر فعال می شود و مواد رنگی را چلاته می کند و باعث سفیدی دندان ها می شود. 12
لیزر KTP هم با عث انهدام رنگدانه تتراسایکلین می شود (هنوز بطور کامل به اثبات نرسیده است)
کاربرد لیزر در جراحی
لیزر در جراحی های پیش پروتزی، برداشت ضایعات خوش خیم و بد خیم و برداشت ضایعات عروقی بویژه در بیماران با مشکلات انعقادی کاربرد دارد.
لیزر می تواند بافت نرم را بطور سطحی برداردبدون آنکه به بافت های اطراف آسیب وارد کند پس حد اقل ادم و درد و اسکار را بعد از عمل خواهد داشت و همچنین با انقباض عروق باعث کاهش خونریزی می شود.13 چون لیزر قادر است اپیتلیوم را بطور انتخابی بردارد پس روش مناسبی در درمان ضایعات اینترااپیتلیالی مثل لکوپلاکیای دهانی است.

برای درمان ضایعات دهانی جراحی با تیغ، کرایو و لیزر هر سه نتیجه خوبی را میدهد. اما مزایای لیزر شامل برداشت انتخابی بافت معیوب، حد اقل آسیب به بافت سالم اطراف ، ترمیم عالی زخم با حد اقل اسکار ، نتیجه خوب فانکشنال، زمان کار کوتاه تر، کاهش خونریزی و تورم و درد بعد از عمل و عدم نیاز به درمان دارویی است.15
کاربرد لیزر در دندان پزشکی اطفال
لیزری که در کودکان استفاده می شود به علت تحرک کودک باید بسیار ایمن باشد لیزر Nd:YAG ایمن بود اما تنها بر بافت نرم موثر بود. با معرفی و تکامل لیزر های خانواده اربیوم دندان پزشکان اطفال لیزر موثر و ایمن در درمان ضایعات بافت نرم و سخت حفره دهان یافتند که خصوصیات آن شامل عمق نفوذ کم ، عدم صدمه حرارتی ، و خصوصیات انعکاسی کم است. 16
لیزر اربیوم بدون نیاز به بی حسی موضعی یا آرامبخشی برای درمان انکیلوگلوسیا، و یا فرنوم high pull که در تغذیه نوزاد اختلال ایجاد می کند استفاده می شود و بلافاصله پس از درمان شیر دهی به کودک میتواند آغاز شود17. این لیزر در فیشور سیلانت هم استفاده می شود و سطح مینایی که با لیزر اربیوم درمان شود دارای خصوصیات مشابه با مینای اچ شده با اسید است.18
کاربرد لیزر در درمان های پریو دنتال
1. تشخیص جرم و باکتری :
ازفرایند لیزر فلورسنت استفاده می شود به این صورت که با تابش اشعه لیزر با طول موج خاص باکتری از خود نور فلورسانت ساطع می کند و پسخوراند این نور در کنترل جرمگیری کمک کننده است .19

به این صورت که با افزودن ماده رنگی به دندان جرم و باکتری آن را جذب می کنند و با تابش لیزر ماده رنگی رادیکال آزاد اکسیژن تولید می کند و باعث تخریب غشا و DNA ی باکتری می شود . که در کشتن باکتری ها در کمپلکس بیوفیلم و پلاک زیر لثه ای که هنگام استفاده از مواد آنتی میکروبیال باقی مانده است موثر است.20
3. درمان peri-implantitis . 21
به طور کلی دید مثبت جامعه نسبت به لیزر و کاربرد آن ارزش فراوانی در استفاده از این روش در درمان های نوین دارد. استفاده از این تکنولوژی باعث کاهش ترس و اضطراب ناشی از وسایل چرخنده ، کاهش سر و صدای توربین ، عدم نیاز به تزریق بی حسی ، کاهش زمان کار و درد و خونریزی کمتر می شود.
اما آنچه مهم است آماده کردن یک تیم کار آزموده در کنار تجربه کاری از مهمترین لوازم بهره وری مناسب از فناوری لیزر در کار های کلینیکی است.
كاهش جريان بزاق كه منجر به خشكي دهان مي شود، يك مشكل شايع سالمندان است. اين مشكل معمولاً در اثر اختلالات پزشكي خاص و اغلب بعنوان اثر جانبي داروهايي مثل آنتي هيستامين ها، ضد احتقان ها، ضد دردها و داروهاي مدر بروز مي كند. بعضي مشكلات شايع همراه با خشكي دهان عبارتند از : گلو درد دائمي، احساس سوزش، مشكلات صحبت كردن ، مشكل در بلع، گرفتگي و خشكي راههاي هوايي بيني. در صورت عدم درمان، خشكي دهان مي تواند دندانهاي شما را دچار آسيب نمايد. در صورت عدم وجود بزاق كافي براي نرم و لزج نمودن سطوح دهان، شستن غذا از دهان و خنثي نمودن اسيدهاي حاصل از پلاك ، ميزان پوسيدگي دندانها افزايش مي يابد. به منظور حفظ رطوبت دهان، روشهاي مختلفي را دندانپزشك به شما توصيه خواهد كرد. آدامسها و آب نياتهاي بدون قند جريان بزاق را تحريك نمي نمايند و خشكي دهان را با استفاده از بزاق مصنوعي و يا دهانشويه ها مي توان بهبود بخشيد.
چرا من احساس خشكي در دهان مي نمايم؟
كاهش جريان بزاق سبب خشكي دهان مي شود و اين يك مشكل شايع بين افراد مسن است. اين مسأله به دليل اختلالات پزشكي خاص و گاهي به دليل اثر جانبي داروهايي مثل آنتي هيستامين ها، ضداحتقان ها، ضد دردها و داروهاي مدر ايجاد مي شود. مشكلات معمولي همراه با خشكي دهان عبارتند از: گلودرد دائمي، احساس سوزش، مشكلات صحبت كردن، سختي بلع، خشكي راههاي هوايي بيني. دندانپزشك روشهاي مختلفي براي غلبه بر اين وضعيت به شما پيشنهاد خواهد كرد: آب نبات يا آدامسهاي بدون قند كه جريان بزاق را تحريك مي كنند واستفاده از بزاق مصنوعي و دهانشويه ها براي تأمين رطوبت دهان.
بسياري از افراد از بوي بد دهان رنج برده و از نظر روحي و اجتماعي داراي مشكلاتي ميباشند. عوامل متعددي در ايجاد بوي بد دهان نقش دارند كه به علت كثرت اين عوامل پيدا كردن علت واقعي بوي بد دهان مشكل و گاهاً غير عملي ميباشد.
علت بوي بد دهان يا خارج دهاني و يا داخل دهاني.
عمدهترين علل غيردهاني عبارتند از:
- بيماريهاي دستگاه تنفسي شامل: بيماريهاي سينوس ـ مخاط بيني، ناي و ريهها.
- بيماريهاي دستگاه گوارش، گرسنگي و معده خالي و بوي ناشي از خوراكيها، داروها و مشروبات.
- اختلالات غدد مترشحه داخلي در مواقع حاملگي، قاعدگي، يائسگي، بلوغ و ديابت.
- مسموميت ها و كمبود بعضي از ويتامينها.
- سن و جنس.
![]()
دانستني هاي خميردندان

خميردندان اجزاي مختلفي دارد كه هر كدام نقش خاصي ايفا مي كنند. مثلا مواد ساينده ي خميردندان وظيفه برداشتن رسوبات روي دندان ها را به عهده دارند و در واقع تا حدي كار سفيدكنندگي انجام مي دهند.
اسانس ها، خميردندان را خوش بو مي كنند و فلورايد، نقش پيشگيري از پوسيدگي دارد. تركيب و درصد اين اجزا در خميردندان هاي مختلف، متفاوت است.
مثلا در خميردندان هايي كه به عنوان جرم گير، يا "خميردندان مخصوص سيگاري ها" تبليغ مي شوند درصد مواد ساينده بالا است. بايد دقت داشت كه اين بالا بودن مواد ساينده لزوما خوب نيست و در صورت استفاده ي مداوم مي تواند موجب آسيب ميناي دندان شود. بنابراين از اين نوع خميردندان ها بايد هر چند روز يك بار استفاده كرد و در فواصل استفاده از آن ها، از خميردندان معمولي استفاده كرد.
ضمنا بايد توجه داشت كه جرم، رسوبي سخت است و اصولا با خميردندان برداشته نمي شود و براي برداشت آن بايد جرم گيري توسط دندانپزشك انجام شود.
خميردندان هاي ساينده فقط كمي دندان ها را سفيد مي كنند.
نوع ديگر خميردندان ها، خميردندان هاي ضدحساسيت است كه در مواردي كه دندان ها به علت سايش يا تحليل لثه ها دچار حساسيت شده اند (مثلا با مصرف آب سرد دندان ها تير مي كشند) به جاي خميردندان معمولي استفاده مي شوند و بعد از مدتي، مثلا دو هفته كه از شروع مصرف گذشت، اثر خود را نشان مي دهند و حساسيت دندان ها را برطرف كرده يا كاهش مي دهند.
استفاده ي دايم از اين خميردندان ها مانعي ندارد.
يك مساله مهم در مورد خميردندان ها، فلورايددار بودن آن ها است، چرا كه فلورايد نقش اصلي را در پيشگيري از پوسيدگي ايفا مي كند. هميشه از خميردندان حاوي فلورايد استفاده كنيد. در واقع دوبار در روز مسواك زدن با خميردندان حاوي فلورايد، توصيه ي اصلي براي رعايت بهداشت دهان است.
فقط در مورد كودكان بايد دقت كنيم تا زماني كه كودك، توانايي بيرون ريختن محتويات دهان را پيدا نكرده است از خميردندان حاوي فلورايد استفاده نكنيم كه اين زمان حدود 3 سالگي است.
ميزان استفاده از خميردندان هم به خصوص در كودكان هر بار به اندازه يك نخود است. ضمنا مسواك زدن كودكان زير هفت سال بايد تحت نظارت والدين باشد.
عصبکشی، اسمی که به غلط برای عملیات درمان ریشه دندان باب شده است، همواره ما را به یاد یکی از دردناکترین، طولانیترین و چهبسا ناشناختهترین عملیاتهای دندانپزشکی میاندازد؛ مجموعه درمانی که معمولا قبل از آغاز نیز با درد همراه است و زیاد شنیدهایم که زمان درمان هم دردناک خواهد بود.
مهمتر از همه اینکه نمیدانیم در حین درمان قرار است چه اتفاقی بیفتد. دندانپزشک با مقدار زیادی وسایل عجیب و غریب سوهان مانند و یک متر کوچک به سراغ دندانمان میآید. مرتب این سوهانهای کوچک را داخل دندانمان بالا و پایین میبرد و سپس آنها را جلوی متر کوچکی که در دست دارد، اندازه میگیرد. هرازگاه عکسی میگیرد و… اگر یکی از دندانهایتان تحت درمان ریشه قرار گرفته باشد، این مراحل را خیلی خوب میشناسید و به یاد دارید. ریشه دندان از سه کلمه Root به معنای ریشه، Canal به معنای مجرا و Therapy به معنی معالجه تشکیل شده که مفهوم کلی آن معالجه مجرای ریشه دندان است و شاخهای از دندانپزشکی به نام اندو یا اندودنتیکس است که دانش و اعمالی را دربرمیگیرد که به معالجه و حفظ ریشه دندان میپردازد و وظیفه تشخیص و درمان پالپهای آماسی و بیمار شده را به عهده دارد. بنابراین درمان ریشه یا روت کانال تراپی عبارت است از نجات یا درمان دندانی که بر اثر پوسیدگی وسیع مجاور اتاق عصب در معرض از دست رفتن است.
بخش اعظم ساختمان دندان را عاج تشکیل میدهد، درون عاج فضایی وجود دارد که شامل عصب و شبکه مویرگی است که اصطلاحا به آن پالپ گفته میشود. پالپ از شاخههای اصلی اعصاب و عروق در انتهای ریشه منشعب میشود و از درون کانالهایی که در ریشه وجود دارد، به این فضا میرسد. حس، تغذیه، عاجسازی و دفاع میکروبی از اعمال پالپ به شمار میآیند. این بافت نرم ممکن است تحت تأثیر میکروبها عفونی شود و عفونت را در مسیر ذکر شده به استخوان اطراف ریشه منتقل کند، در چنین مواردی تمام این بافت توسط دندانپزشک برداشته شده، محفظه پالپ و کانالها تمیز و به نحو مطلوبی پر میشود.
![]()
دندان درد با وجود آنکه داروهای پیشرفته زیادی برای آسان کردن این درد تولید شده است به راحتی قابل تحمل نیست.
اما زمانی که برای اولین لحظات با درد دندان مواجه می شوید، معمولا درد شما را خیس عرق می کند.
دندان درد ها انواع گوناگون دارند. شما مایع سرد یا گرمی می خورید و ناگهان از درد منقلب میشوید یا حتی شیرینی ها شما را برای لحظاتی دچار دندان درد می کنند. برخی از مردم هم به خاطر مشکلات سینوسشان دندان درد می گیرند و آن زمانی است که تنها دندان های بالای آنان درد می گیرد.
ساییده شدن دندان هم گاهی اوقات شما را به دندان درد می اندازد که در این صورت معمولا حساس شدن دندان برایتان مشکل ساز شده و باعث درد می شود.
برخی از انواع این دردها احتیاج به رسیدگی فوری دارند. دردهایی که شما را نیمه های شب از خواب بیدار می کنند و یا حتی کارایی روزانه شما را در طول روز به حد صفر می رسانند آن دسته از مشکلاتی هستند که باعث میشوند شما سریعا با دکترتان تماس بگیرید و تقاضای کمک کنید که معمولا ممکن است حتی به خاطر رسیدن چرک به عصب دندان رخ داده باشد.
قبل از آنکه به مطب دکتر برسید
اما قبل از آنکه شما بتوانید خود را به مطب دکترتان برسانید تا کمکی به شما بکند چه خواهید کرد؟
از شدت درد فریاد می زنید یا اینکه گریه می کنید و احساس می کنید روز بعدی برای زندگیتان وجود ندارد. آرام باشید، چند راه برای آرام کردن دردتان تا رسیدن به دکتر به شما پیشنهاد می کنیم:
- دو قرص ایپوبروفن با هم بخورید. در میان مسکن های قوی این دارو برای دندان مناسب تر است.
- از اسپری های بی حسی استفاده کنید. آنها می توانند برای مدتی روی اعصاب دندانتان تاثیر بگذارند تا بتوانید خود را به دکتر برسانید. آنها در داروخانه ها در دسترس شما هستند
- کمپرس یخ بگذارید. روی گونه خود مقداری یخ که داخل یک کیسه است بگذارید، کمکتان می کند.
- نگه داشتن آب یخ در دهانتان ممکن است کمکتان کند اما اگر می بینید باعث درد بیشتر و حساس شدن دردتان می شود از آن صرفنظر کنید.
- سرتان را بالا نگه دارید. با اینکار از فشار وارده به دندانتان کاسته می شود.
- دهانتان را بشویید. گاهی اوقات گیر کردن عذا بین دندانهایتان می تواند به اندازه خرابی دندان دردناک واقع شود.
- به هیچ عنوان سرد، گرم و یا شیرینی ها را وارد دهانتان نکنید
- با تکه ای از آدامس دندانتان را بپوشانید.
به شدت دوری کنید هیچ کمکی به شما نمیکنند:
- آسپرین را روی دندانتان نگذارید. اگر می خواهید حالتان بهتر شود آن را با آب بخورید. گذاشتن آن روی لثه می تواند آنرا زخم کند که خوب شدن آن 3 یا 4 روز طول می کشد.
- اگر درد از بین رفت شما خوب نشده اید. تصور نکنید با قطع شدن درد مشکل از میان رفته است. آن را جدی بگیرید و سریعا به دکتر مراجعه کنید.
آمالگامDental amalgam:ماده فلزی که جهت پرکردن دندان به کار می رود.این ماده از ترکیب آلیاژقلع ونقره با جیوه درست می شود.در چند ساله اخیر تحقیقات زیادی در مورد اثرات مضر جیوه داخل آمالگام انجام شده است ولی هنوز اتفاق نظری درمورد این مضرات وجود ندارد.این ماده مزایای زیادی از نظر دوام وسهولت کاربرد دارد ولی از نظر زیبائی مقبول نیست .آمالگام در طولانی مدت باعث تیره شدن عاج ومینای دندان ارمیم شده می شود.در دندانپزشکی نوین در بسیاری از مواردی که امکان پذیر است از موادهمرنگ دندان نظیر کامپوزیت به جای آمالگام استفاده می شود.

کامپوزیت: Dental compositeیکی از مورد استفاده ترین مواد ترمیمی همرنگ دندان است.این ماده از ترکیب مواد پلاستیکی مخصوص با فیلر های شیشه ای است.ظاهر ترمیم های کامپوزیت بسیار شبیه دندان طبیعی است.به طور معمول این مواد به صورت خمیری می باشد که پس از قرارگرفتن در حفره دندان توسط دندانپزشک با تابش نور محکم می گردد .به این دسته از کامپوزیت ها لایت کیورLight cure می گویند.

کراون یا روکش Crown:سرپوشی از جنس چینی ویا قلزوچینی می باشد که برروی تاج دندان قرارمی گیرد.از کراون برای باز سازی دندانهائی که مقدار زیادی از بافت خود رابه علت پوسیدگی ویا ضربه از دست داده اند استفاده می شود.در سال های اخیر با به بازار آمدن چینی های مقاوم استفاده از روکش های تمام چینی در دندانهای جلو معمول شده است.
دانشمندان دانشگاه پریستون در این خصوص توضیح دادند: "بارها مشاهده شده است که چند ساعت بعد از شستن دندانها اگر زبان را روی دندان بکشیم یک لایه لزج و نازک را روی آنها احساس می کنیم که در اصطلاح به آن پلاک باکتریایی گفته می شود.
این پلاک یک لایه زیستی است که دارای ساختار پیچیده ای بوده و محتوی گروههایی از باکتریها است. این لایه از تمام باکتریهایی که در آن سکونت دارند محافظت می کند و همین مسئله موجب می شود که نفوذ داروهای آنتی بیوتیکی به تجمعات باکتریایی دشوار شود."
این دانشمندان با انجام تحقیقاتی دریافتند که باکتریها به صورت مجزا و نامنظم به ارگانیسم حمله نمی کنند بلکه پیش از حمله با استفاده از لایه ای از مواد شیمیایی که از غشای باکتریایی ترشح می شوند با هم ارتباط برقرار کرده و با ارسال پیام برای یکدیگر یک حمله بسیار استراتژیک را سازماندهی کنند.
به طوری که این میکروارگانیسمها زمانی که باهم در تماس هستند بهتر رشد می کنند.
براساس گزارش دیسکاور مگزین، لایه های زیستی نگهدارنده باکتریها دارای ساختار خشن و کشنده ای هستند به طوری که همه ساله در حدود 500 هزار نفر در اثر آلودگیهای باکتریایی که در حضور این لایه های زیستی انجام می شود جان خود را از دست می دهند.
تقریبا همه افرادی که نزد دندانپزشک رفتهاند، حتما از دندان شان عکس گرفته شده است.
در دندانپزشکی نیز مانند سایر رشتههای پزشکی از پرتونگاری برای کمک به تشخیص بیماری یا آسیب دندان استفاده میشود.
عکسها در تعیین وجود و وسعت حفره یا کرمخوردگیهای دندان به کار میآیند.
با عکس رادیوگرافی میتوان فساد و پوسیدگی دندان را حتی زمانی که مینا هنوز سالم به نظر میآید، تشخیص داد، به ویژه وقتی پوسیدگی بین دندانها مخفی شده یا زیر خط لثه باشد.
عکس رادیوگرافی به تشخیص آبسه دندان، آسیب استخوان ناشی از بیماری پیرادندانی، شکستگیهای فک و دندان و سایر ناهنجاریهای فک و دندان نیز کمک میکند.
به علاوه، عکس اطلاعاتی در زمینه دندانهای درنیامده یا گیرکرده، در اختیار دندانپزشکان میگذارد.
برای گرفتن عکس رادیوگرافی میتوان از فیلمهای سنتی یا فناوری دیجیتال استفاده کرد. برای کرمخوردگیها از عکس «بایت وینگ» استفاده میشود.
علت نامگذاری آن است که بخش کوچکی از فیلم در دهان و نزدیک دندانها قرار میگیرد و شما برای نگه داشتن فیلم با دندانهای خود روی پوشش کاغذی فیلم فشار میآورید.
سپس دستگاه را روی دندان تنظیم کرده و اشعه میدهند. تصویر دیجیتال بلافاصله آماده میشود و ظهور فیلم رادیوگرافی هم چند دقیقه بیشتر طول نمیکشد.
به هر شکل که عکس گرفته شود، تصویر حاصل به دندانپزشک شما در تعیین اقدام مناسب کمک شایانی خواهد کرد.
میزان اشعهای که در خلال رادیوگرافی سنتی ساطع میشود، بینهایت ناچیز است و مقدار اشعه به کار رفته برای گرفتن عکس دیجیتال حتی از این هم کمتر است. با این وجود هیچکس نباید بیش از مقدار لزوم در مواجهه با اشعه قرار گیرد.
در مورد اینکه چند وقت یکبار باید عکس بگیرید با دندانپزشک خودتان مشورت کنید.
به عنوان اقدامی در جهت جلوگیری از دریافت اشعه ی بیش از حد، به شما پیشبندی داده میشود که از سینه تا پایین شکم را میپوشاند.
![]() |
اگر دندانپزشکتان تشخیص داده است که دچار بیماری لثه (پریو دونتال) هستید، ناراحت نباشید، چرا که همدرد زیاد دارید!
اکثریت بزرگسالان دارای شکلی از بیماری لثه هستند.
دهان ما مملو از باکتریهاست، که به همراه بزاق و ذرات غذایی، "پلاکی" چسبنده و بیرنگ را روی دندانها تشکیل میداد. مسواک زدن و نخ دندان کشیدن به خلاص شدن از این پلاک کمک میکند.
پلاکی که از روی دندانها برداشته نشود، سفت میشود، و به "جرم" آکنده از باکتری بدل میشود. این باکتریها باعث التهاب لثهها میشوند که به آن "ژنژیویت" میگویند.

اگر ژنژیویت درمان نشود، ممکن است پیشرفت کند و به "پریودنتیت" بدل شود، که مشخصه آن عقبرفتن لثهها از روی دندانها و ایجاد حفرههای عفونی است. به دنبال آن سموم باکتریایی و آنزیمهای بدنی مقابلهکننده با عقونت شروع به متلاشیکردن استخوان و بافت همبند نگهدارنده دندانها میکنند.
اگر پریودنتیت درمان نشود، استخوانها، لثهها و بافت همبندی که از دندانها حمایت میکنند، نابود میشوند. در این مرحله از بیماری، ممکن است دندانها بیفتند.

مسواکهای نسل آینده، شما را از استفاده از خمیر دندان بی نیاز می کند و در عوض، در داخل آن، هستهای از جنس دی اکسید تیتانیوم وجود دارد که باعث ایجاد نوعی واکنش الکتروشیمیایی می شود که در نتیجه آن جرم دندانها از بین می رود.
موهای برس مسواک دوم، رشتههای ظریفی از جنس تیتانیوم هستند که تا سالها سالم می مانند. هر دوی این مسواکها در مراحل مقدماتی بررسی، نظر مطلوب دانشمندان، دندانپزشکان و مصرف کنندگان آزمایشی را به خود جلب کردهاند.
مسواکهای ما، که امتحان خود را پس داده و مورد قبول دندانپزشکان قرار گرفته اند، سال هاست که تغییر چندانی نکردهاند. در دنیای دندانپزشکی، که متخصصان به ندرت بر سر چیزی توافق دارند، این 2 مسواک جدید توانستهاند تا حدودی جای خود را باز کنند.
مسواک بدون خمیر دندان را ژاپنیها اختراع کردهاند. قیمت این نوع مسواک در آمریکا 29 دلار و 95 سنت است. اریک پاورز، از شرکت بینالمللی پاورز، که اخیراً واردات این نوع مسواک را شروع کرده، می گوید: "مردم فکر می کنند این یک جور حقه است. اگر ما این مسواک را در قفسه فروشگاهها کنار یک مسواک 99 سنتی بگذاریم، شما کدامشان را انتخاب می کنید؟
و مبتلا به یکی از سمپتومهای (نظیر Angular cheilities ) میباشد
٢ – چنانچه لکوپلاکی مویی در نواحی کناره زبان مشاهده شود.

٣- هنگامی که بیمار جوان پریودونتیت پیشرفته سریع داشته باشد.

4- زخمهای پوستی مخاطی مزمن ایدیوپاتیک یا ناشی از هرپس سیمپلکس

5-سندرم کاپوزی که نخست در فضای بوکال به شکل ضایعه هموراژیک تظاهر یابد


نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد بیماریهای دندان و لثه میتواند باعث افزایش سطح چربیهای تری گلیسیرید در خون شده و به سلامت قلب آسیب وارد کند.
دکتر ماهش ورما رئیس انستیتو علوم دندانپزشکی مائولانا آزاد هند در این باره گفت: عفونت های لثه میتواند روی رگ های خونی در دندان ها تاثیر گذاشته و به این ترتیب باکتریهای مضر و خطرناک به همراه جریان خون به قلب منتقل میشوند. متخصصان میگویند: بهداشت دهان و دندان اغلب به دلایل مختلف نادیده گرفته میشود. به رغم آگاهی از اینکه بهداشت دندان ها یک ضرورت است، باور عمومی و غلط مردم این است که پیشگیری و تمیز کردن دندانها و لثه به دندان ها آسیب رسانده و باعث ضعیف شدن لثهها میشود که نتیجه آن جا به جا شدن دندان است. دندانپزشکان تاکید میکنند: اگر به طور منظم هر شش ماه یکبار چکاپ دندان ها برای پیشگیری انجام نشود این بی توجهی منجر به بیماری های مزمن لثه شده و لثهها ضعیف میشوند که پیامد نهایی آن شل شدن دندان ها و از دست دادن تمام آنها است. این در حالی است که نتایج مطالعات اخیر نشان داده است: عدم رعایت بهداشت دهان و دندان علاوه بر این که بر خود این اعضا تاثیر نامطلوب بر جای گذاشته و باعث بیماری آنها میشود بلکه درعین حال میتواند به قلب نیز آسیب وارد کند. طبق پژوهش اخیر بین ابتلا به بیماریهای لثه و افزایش میزان تری گلیسیرید در خون رابطه وجود دارد و همچنین عفونت موجود در لثهها میتواند از طریق جریان خون به قلب و عروق وارد شود.
نتایج تحقیقات پژوهشگران نشان می دهد، مصرف موم عسل برای پیشگیری از ایجاد پوسیدگی و پلاک دندانی سودمند است.

پژوهشگران کشورمان، تاثیر عصاره موم عسل را بر پوسیدگی و پلاک دندانی بررسی کردند که براساس آن، غلظت های مختلف عصاره موم عسل، توقف رشد و یا نابودی یکی از میکروب های اصلی ایجاد پوسیدگی و پلاک دندانی موسوم به باکتری استرپتوکوکوس موتانس را باعث می شوند.
این بررسی که مشروح آن در مجله دانشگاه علوم پزشکی اراک منتشر شد، همچنین نشان می دهد، عصاره موم عسل، توقف تولید آنزیم اصلی تشکیل تجمع این میکروب را باعث می شود.
به ویژه استرپتوکوکوس موتانس از عوامل اصلی ایجاد پلاک دندانی و پوسیدگی دندان است.
مواد طبیعی مهار کننده تجمع این باکتریها اهمیت زیادی دارند
پوسیدگی دندان بیماری عفونی قابل انتقالی است که با فعالیت میکروبها در سطح دندان آغاز میشود و در ساختمان آن پیشرفت میکند. برای ایجاد پوسیدگی، مواد قندی هم باید در دسترس میکروبها باشند تا عامل خراب کننده ساختمان معدنی، یعنی اسید تولید گردد. در واقع پوسیدگی دندان تخریب بافتهای سخت دندان است. وقتی یک بیماری در اثر فعالیت میکروبها ایجاد شود آن را بیماری عفونی مینامند. و اگر بیماری بتواند از محلی به محل دیگر منتقل شود آنرا بیماری قابل انتقال میگویند. با تعریفی که از پوسیدگی دندان شد، میفهمیم که پوسیدگی میتواند از یک دندان به سایر دندانها سرایت کند.
|
|
محلهای شایع پوسیدگی
پوسیدگی تمام سطوح دندان را یکسان مبتلا نمیکند. بلکه بعضی از سطوح دندانها به علت وضعیت خاصی که دارند بیشتر دچار پوسیدگی میشوند. این سطوح عبارتند از:- شیارهای سطح جونده: سطح جونده دندانهای آسیا شیارهای باریک و عمیقی دارد که محیط مناسبی برای زندگی و رشد میکروبها فراهم نموده و دندان از این محل دچار پوسیدگی میگردد. این امر بخصوص در مورد دندانهای آسیا بیشتر رخ میدهد و باعث پوسیدگی زودرس آنها میشود.
|
- سطوح بین دندانی: این ناحیه نیز به دلیل عدم نفوذ موهای مسواک قابل تمیز کردن نیست بنابراین از نواحی مستعد پوسیدگی و بیماری لثه بشمار میآید.
|
- طوق دندان یا ناحیه اتصال لثه با دندان: تجمع میکروبها معمولاً در این ناحیه باعث بیماری لثه نیز میشود.
|
نشانههای پوسیدگی
وقتی دندانی دچار پوسیدگی میشود، ممکن است یک یا چند مورد از علامتهای زیر را داشته باشد:- تغییر رنگ مینای دندان ، در محل پوسیدگی مینا قهوهای یا سیاه رنگ میشود.
- سوراخ شدن دندان در محل پوسیدگی ، گاهی میزان این تخریب کم است و فقط با معاینه دقیق مشخص میشود و گاهی مقدار زیادی از دندان از بین میرود، به طوری که شخص فکر میکند دندان او شکسته است.

![]() |
|
|
|
|
حساس بودن یا درد گرفتن دندان در موقع خوردن غذاهای سرد، گرم، ترش و شیرین.
- حساس یودن یا درد گرفتن دندان وقتی که دندانها را روی هم فشار میدهیم.
- بوی بد دهان میتواند به علل مختلف ایجاد شود که یکی از علتهای آن پوسیدگی دندانها است.
- گیر کردن مواد غذایی بین دندانها و پاره شدن نخ دندان پوسیدگی بین دندانی میتواند باعث گیر کردن مواد غذایی بین دندانها و پاره شدن نخ دندان هنگام استفاده شود.
پوسیدگی دندان چرا و چگونه ایجاد میشود؟
برای پیشگیری از ایجاد هر بیماری باید علل ایجاد کننده آن بیماری را بشناسیم. در مورد پوسیدگی دندان و پیشگیری از آن نیز لازم است ابتدا با عوامل ایجاد کننده آن آشنا شویم. بسیاری از افرادی که برای درمانهای دندانپزشکی مراجعه میکنند، در پاسخ به اینکه چرا دندانهایشان خراب شده است به مسئله ارث و جنس دندان اشاره میکنند. روشن است که خوبی جنس دندان در دوام آن مؤثر است با این حال عوامل دیگری هم دخالت دارند.علل مختلفی برای ایجاد پوسیدگی مطرح شده است اما بطور کلی چهار عامل اصلی میکروبها، مواد قندی، مقاومت شخص و دندان و زماندر ایجاد پوسیدگی دندان نقش دارند.
|
این چهار عامل، همواره ایجاد پوسیدگی میکنند و اگر هر کدام نباشد، دندان پوسیده نمیشود. بدون میکروب، پوسیدگی در دندان اتفاق نمیافتد. اگر میکروبها حضور داشته باشند و مواد قندی نباشد، شدت وقوع پوسیدگی به این اندازه نخواهد بود. وجود میکروبها و مواد قندی نیز در اشخاصی که مقاومت طبیعی نسبت به بیماری دارند نمیتواند پوسیدگی ایجاد کند. و بالاخره میکروبها و مواد قندی و کمبود مقاومت شخص و دندان نیز در یک لحظه و یک روز سبب خرابی دندان نمیشود، بلکه مدت زمانی لازم است تا اینها بتوانند سطح سخت دندان را خراب کنند.
میکروبهای ایجاد کننده پوسیدگی دندان
در دهان هر فرد بطور طبیعی انواع و اقسام میکروبها وجود دارد ولی همه میکروبهای موجود در دهان، پوسیدگی را به وجود نمیآورند. وقتی مدتی دندان تمیز نشود، میکروبها بر روی دندان لایهای را تشکیل میدهند که پلاک میکروبی نام دارد. پلاک میکروبی لایه نرم و غلیظی است که از مقدار زیادی باکتریهای مختلف و سلولهای موجود در دهان تشکیل میشود و چنان بر سطح دندان میچسبد که به آسانی با آب شسته نمیشود. هر چه زمان بیشتر میگذرد، انواع مختلفی از میکروبها وارد پلاک میکروبی میشوند و بیماریزایی آن را بیشتر میکنند.ذکر این نکته لازم است که پلاک میکروبی با رسوب نرم سفیدی که روی دندان مینشیند و قابل دیدن میباشد، متفاوت است. این رسوبات سفید رنگ به آسانی با آب شسته میشود. ولی پلاک میکروبی قابل دیدن نیست و بیرنگ است. پلاک میکروبی در صورتی قابل مشاهده است که آن را با مواد رنگی مخصوصی رنگ کنیم. برای نشان دادن پلاک میکروبی از قرصهای رنگی که قرص آشکار کننده پلاک میکروبی نام دارد استفاده میشود. برای از بین بردن پلاک میکروبی باید با دقت و حوصله دندان را مسواک کرد.
|
|
آثار مخرب پلاک میکروبی دهان
- وقتی پلاک روی دندان تشکیل میگردد، رنگ طبیعی و شفاف دندان عوض میشود.
- پلاک سبب پوسیدگی دندان میشود.
- پلاک باعث بیماری لثه و سایر بافتهای نگهدارنده دندان میشود.
- پلاک تبدیل به جرم سخت اطراف دندان میگردد.
مواد قندی چگونه باعث پوسیدگی دندان میشود؟
تقریباً همه مردم میدانند که مواد قندی دندانها را خراب میکند. میکروبهای موجود در پلاک میکروبی از قند موجود در غذاها استفاده کرده و آنرا به اسید تبدیل میکنند. این اسید مینای دندان را حل کرده و پوسیدگی آغاز میشود. ولی آیا میتوانیم قند را از غذای روزانه خود حذف کنیم؟ مصرف مواد قندی برای سلامت دندانها ضرر دارد. هرچه این مواد بیشتر مصرف شوند، تعداد دفعات مصرف آنها زیادتر شود، چسبندهتر باشند و از نوع قند ساکاروز (قند معمولی) باشند، پوسیدگی بیشتر ایجاد میکنند. بنابراین باید گفت گرچه نمیتوان مواد قندی را بکلی از غذای روزانه حذف کرد اما میتوان با استفاده از راههای گوناگون اثر زیان آور آنها را کاهش داد.زمان و سرعت ایجاد پوسیدگی
پوسیدگی دندان در یک لحظه و یک روز انجام نمیشود، بلکه مدت زمانی لازم است تا مینا حل شده و بافت نرم مینا از بین برود تحقیقات نشان داده است که بعد از خوردن غذا و رسیدن مواد قندی به میکروبهای پلاک 2 تا 5 دقیقه طول میکشد تا اسید ایجاد شود. در طی مدت 10 دقیقه میزان اسید به حداکثر مقدار خود میرسد سپس 20 تا 60 دقیقه در همان حال باقی میماند و بعد از آن به تدریج به حال عادی برمیگردد. با هر بار خوردن، محیط پلاک میکروبی، اسیدی میشود و تا این محیط اسیدی به حالت عادی برگردد، با خوردن مجدد، محیط دهان دوباره اسیدی میگردد. به این ترتیب دندانها دچار پوسیدگی میشود. اگر کودکی 9 مرتبه در روز آشامیدنی شیرین مصرف کند پس از مدتی لکههای بر روی دندانهایش پیدا میشود که نشانه شروع پوسیدگی است.بطور کلی پوسیدگی دندان بیشتر بیماری نوجوانان است، یعنی دندانها معمولاً بلافاصله بعد از بیرون آمدن بیشتر خراب میشوند، تا در سنین بالاتر که مدتی از حضورشان در دهان گذشته است. بنابراین اهمیت مراقبت و نگهداری از دندانها در این سنین کاملا مشخص می گردد.
مقاومت شخص و دندان
مجموعهای از عوامل دفاعی در دهان هر شخص وجود دارد که در برابر ایجاد پوسیدگی مقاومت میکند. وضعیت بزاق دهان و سلولهای موجود در آن، شکل و فرم دندان، طرز قرارگیری دندانها، جنس و نظایر اینها تا حدودی در میزان پوسیدگی تأثیر دارند، علاوه بر این برخی از مردم در برابر عوامل مخرب مقاومت بیشتری نشان میدهند. مقاومت شخص ممکن است ارثی، مادرزادی و یا اکتسابی باشد. همچنین مقاومت ممکن است همیشگی یا موقتی باشد. با این وجود از نظر محققین دو عامل اصلی یعنی میکروبها و مواد قندی، مهمترین عوامل ایجاد کننده پوسیدگی هستند. البته راههایی برای مقاوم کردن ساختمان دندان وجود دارد. یکی از این راهها، رساندن فلوراید به دندانها است، فلوراید مقاومت دندانها را در برابر پوسیدگی افزایش میدهد.
» چگونه بدون هزینه دندانهایی سفیدتر داشته باشیم؟
» شیوه جدید برای تشدید اثر ماده بیحسی در دندانپزشکی
» روش نوين دندانپزشكي بدون درد در ژاپن و استراليا
» گياه اسطوقدوس ترس از دندانپزشكي را كم مي كند
» مقابله با ترس از دندانپزشكي
» آغاز سال نوي خورشيدي بر تمامي هم ميهنان گرامي خجسته باد
» آبسه دندان
» چای مانع از پوسیدگی دندان می شود
» جوانه دنداني، جايگزيني براي كاشت دندان
| Design By : Pichak |









